Babarm

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Babarm
Järgeline babarm (Rubus idaeus)
Järgeline babarm (Rubus idaeus)
Tedoklassifikacii
Valdkund: Kazmused
Palakund: Änikkazmused (Magnoliophyta)
Klass: Kaksidülehtesižed (Magnoliopsida)
Kund: Rozänikoižed (Rosales)
Sugukund: Rozanvuiččed (Rosaceae)
Alasugukund: Rozananvuiččed (Rosoideae)
Sugu: Rubus
Latinankel'ne nimi
Rubus idaeus L.

Wikispecies-logo.svg
Sistematik
Vikierikoiš

Commons-logo.svg
Kuvad
Vikiaitas

ITIS 24947
NCBI 32247

Järgeline babarm (lat.: Rubus idaeus) om pol'penzhišt, sen varded nimitadas babarmheinikš. Ku babarmheinid om äi, ka pagištas, miše nece om babarmik (babarmišt, babarmkišt, babarmžom). Mecbabarmos om enamba ližad, mi sadbabarmospäi, sikš miše ištmižsija niken ei valiči. Mecbabarm ajase paloile, jogiden randoil.

Areal (Leviganduz)[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Eziauguine Rubus idaeus-erikon areal om Evrazijan pohjoižmecad. Nügüd'aigan necen erikon sadbabarmod kazvatadas Pohjoižamerikas-ki.

Ümbrikirjutand[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Babarmon ümbrikirjutand.

Järgeline babarm om lehtesenlähtendaine pol'penzhišt äivoččen ujelijan juriškonke. Jurišpäi seižujad kaks'voččed seikhed kazdas 1,5 — 2,5 m korktusel. Ned anttas satust vaiše kahtendel vodel, a sid' kuivehtudas, no niile vajehtuseks kazdas uded seikhed juriškospäi.

Änikod oma vauktad, 1 sm diametran, keratud ripsuikš. Babarm änikoičeb kezakus - heinkus. Plod om ühtištadud semnikahad murud, rusttan mujun (om olmas vauhpakuine babarmon alaerik, mugažo ježevikal-ki).

Himine mülünd[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Plodud mülüdas saharad (4,5-11,5%), pektinad da vauktušed, A-, B- da C-vitaminad. Semniden südäimes om 22%hesai void[1].

Kazvatuz[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Om äi babarmon sortuid. Remontantižen babarmon satuz om üks'voččil seikhil, satusen voz'aig tegese pit'kemb.

Vanhid seikhid heittas ičeze aigal. Lahkoil röunatadas juriden kazvandad. Heinid purskutadas bordon segoitusel borcuimha travijoidenke.

Kävutand[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Sömhä[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Babarmon ploduišpäi keittas varenj, tehtas džem, puzertas südäivezi, valadas marmeladan jäloihe, mugažo sättas vin, nastoik, likör.

Babarmonke tehtas kolobad, vahlid, marjpudr (muss).

Lehtesed kävutadas čajun vajehtuseks.

Zelläks[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Vaiše mecbabarm mäneb zelläks.

Tehtas čajud kuiviš ploduišpäi da jodas kuti hibjanahjonvastaine zell' kül'mehtusen aigan, mugažo kuti profilaktine higonajai zell' muite[2].

Galerei[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Homaičendad[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

  1. Вехов В.Н. и др. Культурные растения СССР /Отв. ред. Т.А. Работнов. — М.: Мысль, 1978. — Lp. 144.
  2. Лекарственные свойства сельскохозяйственных растений /Под ред. Борисова М.И. — Мн.: Ураджай, 1974. — Lp. 236.

Irdkosketused[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]