Norvegii

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Norvegijan kunigahuz
Kongeriket Norge (bukmol)
Kongeriket Noreg (nünošk)
 Flag
Flag of Norway.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Norway.svg
Pälidn Oslo
Eläjiden lugu (2013) 5,063,709[1] ristitud
Pind 385,186[2] km²
Norvegijan kunigahuzKongeriket Norge (bukmol)Kongeriket Noreg (nünošk)
Kel' norvegijan (bukmol da nünošk)
Valdkundan pämez' Haral'd V
Päministr Erna Solberg
Religii hristanuskond
Valüt norvegijan kron (NOK)
Internet-domen .no
Telefonkod +47
Aigvö tal'vel UTC+1,
kezal UTC+2

Norvegii (bukmol: Norge, nünošk: Noreg), oficialižikš Norvegijan Kunigahuz (bukmol: Kongeriket Norge, nünošk: Kongeriket Noreg) om valdkund Pohjoiževropas. Pälidn — Oslo, se-žo om kaikiš suremb Norvegijan lidn.

Norvegii om röunoiš Suomenman da Venämanke pohjoižpäivnouzmas, Ročinmanke päivnouzmas. Sen suvipäivlaskmaižed randad lainištab Pohjoižmeri, päivlaskmaižed randad — Norvegine meri, a pohjoižpäivnouzmaižed randad — Barencan meri. Ühthine randpird om 25 148 km[3]. Sen ližaks, Norvegii ohjastab Jan Majen- da Kondjan-saril, Špicbergen-sarištol Jävaldmeres, Buve-sarel Atlantižen valdmeren suves.

Istorii[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Vn. 1905 kezakun 7. päivän ripmatomuz Ročinmaspäi oli tedištoittud.

Politine sistem[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Norvegii om unitarine valdkund. Se otab konstitucižen monarhijan da parlamentižen demokratijan principid aluseks. Valdkundan da radonoigendajan tobmuden pämez' om kunigaz (vspäi 1991 Haral'd V). Käskusenandai tobmuz om üks'kodine parlament — Storting, kogoneb 169 deputatad. Niid rahvaz valičeb kerdan 4 vodes. Sajan enamba änid valičendoiden jäl'ghe partijan lider tuleb päministraks, ohjastusen pämeheks (vspäi 2013 Erna Solberg).

Ülembaine käskuzkundaline tobmuz om Norvegijan Ülembaine Käskuzkund (norv. Norges Høyesterett) 20 sudijoišpäi.

Geografijan andmused[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Neröi-fjord

Norvegii om mägekaz valdkund (man keskkorktuz om 490 m meren pindan päl). Sen harakterine pird om fjordiden olend olmas, nene merikarad lähttas territorijan edahaks. Läz 50 tuhad sared sijadase Norvegijas. Kaikiš korktemb čokkoim om Gallhöpiggen-mägi (2469 m).

Evrop-kontinentan kaikiš pohjoižemb čokkoim sijadase Norvegijas, 71,2° pohjoižlevedust, se om Nordkin-nem'.

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Norvegii alajagase 19 fül'kehe (gubernijaha) (norv. fylke), a ned — 430 kommunihe (norv. kommune).

Eläjad[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Ristitišton 78% oma lidnalaižed. Norvegine lidnanvuitte taho om žilo enamba 200 ristitud ristitištonke da lähemba 50 m toine toižespäi pertidenke.

Norvegijan järed lidnad (enamba 100 tuh. rist., 2012[4]): Oslo, Bergen, Tronheim, Stavanger, Frederikstad da Drammen.

Ižanduz[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

Norvegii om Pohjoiževropan kaikiš järedamb valdkund kivivoin da londuseližen gazan sal'hen mödhe. Neniš sarakoiš sättas läz pol't man ühthišt südäiproduktad. Tehtas äi energijad gidroelektrostancijoiš, ka sišpäi om voimuz vedamha äi kivivoid röunoiden irdpolihe.

Homaičendad[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]

  1. Ristitišt, igän mödhe, vn. 2013 vilukun 1. päivän. — Statistisk sentralbyrå (Statistine keskuzbüro) (ssb.no). (angl.)
  2. Statistical Yearbook of Norway 2012, Table 19: Total area, distribution of area and length of coastline, by county. — Statistics Norway (ssb.no). (angl.)
  3. Statistical Yearbook of Norway 2011.
  4. Norvegijan kommuniden da lidnoiden ristitišt (2012-01-01). — Ssb.no.

Irdkosketused[redaktiruida | redigeeri lähteteksti]


Evropan valdkundad
Evropan valdkundad
Alamad | Albanii | Andorr | Armenii1 | Azerbaidžan1 | Avstrii | Bel'gii | Bolgarii | Bosnii da Gercegovin | Čehanma | Danii | Estinma | Francii | Grekanma | Gruzii1 | Horvatii | Irlandii | Islandii | Ispanii | Italii | Kazahstan1 | Kipr1 | Latvii | Litvanma | Lihtenštein | Lüksemburg | Mad'jaranma | Makedonii | Mal't | Moldov | Monako | Mustmägi | Norvegii | Pol'šanma | Portugalii | Ročinma | Romanii | San Marino | Saksanma | Serbii | Slovakii | Slovenii | Suomenma | Sur' Britanii | Šveicarii | Turkanma1 | Ukrain | Vatikan | Vaugedvenäma | Venäma1

1 Om Azijas mugažo.