Petr I Sur'

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Suren Petran portret

Petr Sur', Petr Ezmäine vai Pötr Aleksejevič Romanov (venäkelel: Пётр I Великий; 30 semendkud (9 kezakud) 1672, Moskv — 28 vilukud (8 uhokud) 1725, Piter) oli jäl’gmäine Kaiken Venän kunigaz Romanovan dinastijaspäi (1682 vodespäi) da ezmäine kaikvenäläine imperator (1721 vodespäi).

Petr pandihe kunigahaks vodel 1682, konz hänele oli kümne vot, ühtes hänen Ivanan veikonke. Petran da Ivanan regent oli heiden čikoi Sof'ja Aleksejevna. Petr zavodi ohjastada ičenaižešti vodespäi 1689 politižen kukerdusen jäl’ghe. Hän ozuteli völ noressai mel'hetartust tedoihe da röunantagaižhe elonladuhu, elonveroho. Petr oli ezmäižen venäläižen kunigahan, ken tegi pit'kaigaižen matkan Päivnouzmpol'žen Evropan valdkundoihe (1697—1698 vozil). Pördutesen jäl'ghe, vodel 1698, hän augoti venäläižen valdkundan da kundaližen elon masštabižid reformid. Mugažo Pohjoižvoinan (1700 - 1721) jäl'ghe Venälaine imperii sai maid Baltijanmeren randoil. Semendkun 16 päiväl vodel 1703 Julianan kalendarin mödhe Petr pani Piterin lidnan alusen, a vodespäi 1712 se oli jo nimitadud kaiken Venäman udeks pälidnaks.

Suren Petran ohjandusen aigal Venäma om tehnus sureks Evropižeks valdkundaks.

Nece kirjutuz Vepsän Vikijas: Сурь Петр.