Vepsläižed
Vikipedii
Vepsläižed (venäkelel: вепсы, весь) — vähäluguine suomalaiž-ugrilaine rahvaz. Vepsläižed elädas Karjalas, Leningradan da Vologdan agjoiš Venämas. 2006 voden sulakuspäi vepsän rahvaz om mülütadud Venäläižen Federacijan igähižiden vähäluguižiden rahvahiden nimikirjuteshe. Vepsän rahvahas om koume etnografišt palad:
- Pohjoižed (Änižröunan) vepsläižed — hö elädas Änižen päivlaskmrandal, Karjalan tazovaldkundan suves (enččes Vepsän rahvahaližes volostiš, kudamban pälžilon oli Šoutjärv' vai Šoutarv').
- Keskmäižed vepsläižed (keskvepläižed) — hö elädas Ojatin keskmäižel da ülähäižel joksmusel, Paksjogen (Pašjogen) da Kapšjogen purtkiden rajonas (Leningradan agjan päivnouzmpol'), Vologdan agjan päivlaskmpoles.
- Suvivepsläižed — hö elädas Vepsän ülüsen suvipautkil (Leningradan agjan päivnouzmpol').
Südäiolend |
Kel' [redaktiruida]
Vepsläižed pagištas vepsän kelel. Tämbei kaik vepsläižed oma jo kaks'kel'žed i pagištas völ venäkelel-ki.
Genezis da istorii [redaktiruida]
Vepsän rahvahan amuižes istorijas tetas lüjas vähä.
Lugumär [redaktiruida]
| Tazovaldkundad i oblastid | 1926 | 1937 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| NSTÜ | 32 785 | 29 842 | 31 679 | 16 374 | 8281 | 8094 | 12 501 | ... | ... |
| NVFST / Venälaine federacii | 32 783 | 29 585 | 31 442 | 16 170 | 8057 | 7550 | 12 142 | 8240 | 5936 |
| Karjalan Tazovaldkund | 8587 | 9007 | 9388 | 7179 | 6323 | 5864 | 5954 | 4870 | 3423 |
| Leningradan agj | 17 290 | 15 146 | 15 343 | 8026 | 650 | 774 | 4273 | 2019 | 1380 |
| Vologdan agj | 6888 | 5432 | 4976 | 117 | 282 | 65 | 728 | 426 | 412 |
| Piter | 5 | 0 | 198 | 848 | 154 | 208 | 368 | 318 | 721 |
| Toižed regionad | 13 | 0 | 1316 | 648 | 639 | 819 | 607 | ||
| Toižed ühtnendan tazovaldkundad | 2 | 257 | 237 | 204 | 224 | 544 | 359 | ... | ... |
Venäman imperijan eläjiden lugemižen mödhe valdkundas oli 25 820 vepsläšt.
Tetabad vepsläižed [redaktiruida]
- Aleksandr Süvären — venäläine ortodoksine pühämez', igumen.
- Iona Jašdären (Jašozeran) — venäläine ortodoksine pühämez'
- Zinaida Strogalščikova — politikanak.
- Anna Lisicina — Karjalaiž-Suomalaižen Nevondkundaližen Socialistižen tazovaldkundan Kommunistižen partijan keskuzkomitetan sidonik, partizan. Hän om Nevondkundaližen Ühtištusen vägimez'.
- Nikolai Abramov — vepsän runokirjutai, lehtezmez' da aktör.
- Rürik Lonin — Šoutjärven (Šoutarven) Vepsän etnografižen muzejan alusenpanii, runokirjutai.
- Anatolii Petuhov — vologdalaine kirjutai.
