Mine sisu juurde

Fergan

Vikipedii-späi
(Oigetud lehtpolelpäi Fargʻona)
Fergan
Fargʻona / Фарғона
Lidnanznam
Valdkund Uzbekistan
Eläjiden lugu (2024) 321,800 ristitud
Pind 95,6 km²
FerganFargʻona / Фарғона
Telefonkod +998−73
Aigvö UTC+5

Fergan (uzb.: Fargʻona/Фарғона [farʁɒˈna], tadž.: Фарғона, pers.: فرغانه‎, ven.: Фергана) om lidn Uzbekistanan suvipäivnouzmas. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Ferganan agjan administrativine keskuz.

Eländpunktan aluz om pandud vl 1876 Uz' Margilan -nimitusenke i lidnan statusanke. Lidnan nimituz oli Skobelev vll 1907−1924, sid' nügüdläine, nimitihe alangišton mödhe.

Fergan šingotase kivivoin ümbriradmižel, himižel tegimištol (mineraližed heretused), elektromašinansauvomižel, avtopaloiden pästandal, puvillanpuhtastandan i söndtavaroiden edheotandoil.

Geografijan andmused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Ferganan agjan sijaduz valdkundas vn 2011 kartal

Lidn sijadase agjan suvipäivnouzmas, Ferganan alangišton suves, 580 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Taškent-pälidnhasai om 420 km päivlaskmha.

Klimat om kontinentaline kuiv. Keza om räk da päivoikaz lujas, tal'vaig om pehmed päpaloin da pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +14,6 C°, kezakun-elokun +25,9..+27,8 C°, tal'vkun-uhokun 0,5..+3,2 C°. Ekstremumad oma −27,0 C° (tal'vku) i +42,2 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +7,4 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +23,1 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om +0,5 C°). Paneb sadegid 187 mm vodes, vähemba heinkus-sügüz'kus (4..5 mm kus), enamba tal'vkus (22 mm) i uhokus-semendkus (21..25 mm kus). Paneb lunt tal'ven 17 päiväs. Voib panda lunt kezal-ki harvoin lühüdaks aigaks, korktoiden mägiden lähembusen tagut. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 48..56 % röunoiš semendkus-sügüz'kus, 74..82 % kül'mkus-uhokus.

Fergan jagase videks rajonaks: Kadiri (ende Ahunbabaevan), Kirguli, Markaz (ende Keskuzline), Oibek (ende Frunzen), Jassavii (ende Kalininan).

Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 264 900 ristitud, vl 2022 — 299 200 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Vn 2013 andmusiden mödhe (ühthine ristitišt 350 600 eläjad) eläjiden ühesa kümnendest oma uzbekad, läz nelländest mahttas pagišta venän kelel (venänikoiden pala om 3,4 %).

Ferganan valdkundaline universitet[1] (uzb.: Fargʻona Davlat Universiteti, 10,5 tuh. üläopenikoid vl 2019) om sätud vl 1991 pedagogižen institutan alusel (oli olmas vspäi 1930).

  1. Ferganan valdkundaližen universitetan sait (fdu.uz). (uzb.) (ven.) (angl.)