Hahm

Hahm kall'ol

Valdkund:	Živatad
Tip:	Sel'gjäntkeižed (Chordata)
Klass:	Imetaiživatad (Mammalia)
Heimkund:	Lihansöjad (Carnivora)
Sugukund:	Nädanvuiččed (Mustelidae)
Heim:	Gulo (Pallas, 1780)
Erik:	Hahm

Latinankel'ne nimi

Gulo gulo (Linnaeus, 1758)

Areal

Hahman areal

Sistematik
Vikierikoiš

Kuvad
Vikiaitas

ITIS 180551

NCBI 48420

Hahm (latin.: Gulo gulo) om imetaiživatoiden levitadud lihansöi erik. Mülüb Nädanvuiččed-sugukundan Gulo-heimho (kändase «sömar'», «ahvak»), sen üks'jäine erik. Om mectusen objektaks kalližarvoižen karvan tagut.

Erik kogoneb kahtes alaerikospäi: G. g. gulo Evrazijas i G.g. luscus Pohjoižamerikas.

Leviganduz

Istorijanedeližen aigan hahman severz'-se erikoid oli mirus, ned eliba nügüdläižiš sijiš aigaližes pleistocenaspäi, jäpordoiden aigan — Evropan suves i päivlaskmas, Kavkazantaguižes. Heimon augotižlibund tegihe Beringijas (Čukotkan, Kamčatkan i Aläskan territorijad).

Hahm om levitadud Evrazijan i Pohjoižamerikan taigmecoiš, eläb mectundras i tundras. 1950-nziden voziden zavodiden hahm putub Päivlaskmaižen Sibirin mecstepiš i Kazahstanan päivnouzman pol'letetazangištoiš.

Erik om kaičenus Fennoskandijas, Baltijan maiš i Venämas, paloin Pol'šanmas i Vaugedvenämas. 19. voz'sadal hahm eli Ukrainan levedlehtesižiš mecoiš, sen paloin Kijevan i Černigovan ümbrištos. Azijan areal om Kazahstan, Mongolii i Kitain pohjoine. Pohjoižamerikas eläb Aläskas i Kanadas Jävaldmeren randištospäi, AÜV:oiden päivlaskman mägiden pautkil, tuleb Suriden järviden rajonha.

Venäman levigandmižavaruz mülütab nenid regionid: kaik Artik Jävaldmeren randišthosai i sen valdmeren sared, Evropan i Päivlaskmaižen Sibirin venon vönen pohjoine, sid' kaik toine Sibir' (päiči Baikalantaguižen stepiš), Edahaine Päivnouzm (päiči Kurilan sariš).

Ümbrikirjutand

Täuz'kaznu ižač oleleb 11..19 kg vedutte, 70..86 sm pitte, karvakahan händan piduz om 18..23 sm. Emäčun suruded oma penemb kümnendeses, veduz om penemb koumandeses.

Kodikoičese hubin. Irdpol'ne nägu om kondin vai majagan pojav: hibj om madal i tuhtäräk, käbälad oma lühüdad, tagajaugad oma pidemb, sen tagut sel'g seižub pöngelaz. Pä om surehk, kärz om pit'kahk i ajadud edel. Sured labajaugad oma ühesan santimetrad pitte i 10 sm levette, ned abutadas hahmale mända süvädme rohladme lumedme kebnas.

Hahman emäč (sünd. 1996) om otnus mihe-se Helsinkin zooparkas, 1. sulaku 2013. Videon hätkeližuz om 1 min 4 s

Elonmaht

Hahm eläb üks'jäine elon tobjan palan i kaičeb territorijad aktivižikš ičeze sugun toižid hahmoid vaste. Živat kalaidab ecmäs sališt kaikenaigašti tarhadme 1,5..2 tuhazesai km² Nädanvuiččed-sugukundan toižiden erikoiden erineden, kudambad išttas ühtel sijal.

Tegeb pezad suriden juriden al, kall'oiden haugelmasiš da toižiš peitsijiš. Lähteb söteltas hämäran aigan. Ličeb puihe kebnas. Hahman nägemine, kulemine i hajun mujand oma teravad. Pästab pojavid reboihe haukkujid änid.

Homaičendad

Hahm Vikiaitas

Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.