Hudžand

Hudžand
Хуҷанд

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Tadžikistan
Eläjiden lugu (2022)	198,700 ristitud
Pind	39,96 km²
Pämez'	Firdavs Šarifzoda (kül'mku 2020—, Фирдавс Шарифзода)
Telefonkod	+992−3422
Aigvö	UTC+5

Hudžand (tadž.: Хуҷанд, ven.: Худжа́нд, uzb.: Хoʻjand, pers.: خجند‌ Hodžánd) om lidn Tadžikistanan lodehes. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Sogdan agjan administrativine keskuz da pala.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud 7.-6. voz'sadal EME, mainitaškanzihe siš-žo aigaspäi, nimitihe nügüdläižikš. Sijazihe Šuuktel. Lidnuz om kaičenus. Venäman imperijan aigan kirjutihe lidnan nimed kut Hodžent (ven.: Ходжент). Vll 1936−1991 lidnan oficialine nimituz oli Leninabad (tadž.: Ленинобод, ven.: Ленинабад).

Hudžand šingotihe šuukan kombinatal nevondkundaližen aigan. Nügüd'aigan lidn šingotase aglomeracijan (läz üht millionad) üläopendusen keskuseks, sömtegimištol (leibproduktad, konservad, lihategesed, maidkombinat, jomad i vin), pakuitesen edheotandoil (niiden kesken stökolmülüd), tekstil'tegimištol (šuukan kombinat), mašinansauvomižel (liftad, torguindmašiništ), sauvondmaterialiden pästandal (kiviapakut), meblin, sobiden da kengiden tehmižel.

Geografijan andmused

Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2007 kartal

Lidn sijadase agjan pohjoižpäivnouzmaižen palan suvipäivlaskmas, Sirdarj-jogen randoil, 300 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Dušanbe-pälidnhasai om kaks' sadad kilometrid suvipäivlaskmha-suvhe orhal vai 300 km avtotedme.

Klimat om terav kontinentaline kuiv. Kezal om räk da päivoikaz lujas, tal'v om viluhk i pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +15,0 C°, kezakun-elokun +26,8..+28,6 C°, tal'vkun-uhokun +0,9..+3,3 C°. Ekstremumad oma −22,8 C° (viluku, uhoku) i +45,9 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +7,0 C° (eloku), tal'vaigan maksimum om +22,1 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-elokus (semendkun minimum om +0,8 C°). Paneb sadegid 173 mm vodes, enamba keväz'kus-semendkus (23..27 mm kus), vähemba kezakus-sügüz'kus (13 mm pordos). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 34..38 % röunoiš kezakus-elokus, 75..78 % kül'mkus-uhokus, 64 % keväz'kus, 43..56 % toižiš kuiš.

Tobmuz

Lidn jagase kaks'kümneks kahteks nimitadud mahalläks (mečetin tulendaks) vspäi 2013, kaikuččes ičeze komitet om.

Edeline lidnan ezimez' om Maruf Muhammadzoda (sulaku 2017 — kül'mku 2020).

Eläjad

Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 165 tuhad ristitud. Kaik 183,356 eläjad oli lidnas vl 2020. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaik 944 tuhad ristitud elädas lidnaglomeracijas (2019, 916,200 eläjad oli vl 2015).

Hudžandan valdkundaline universitet (tadž.: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд, läz 17 tuh. üläopenikoid, vll 1932−1991 pedagogine institut) i Tadžikan tehnižen universitetan Hudžandan politehnine institut oma avaitud lidnas.

Galerei

• 
  Sogdan agjan istorine muzei lidnusen nägus (eloku 2018)
• 
  Muslihiddin-šeihan mečet'-mavzolei (16.-17. voz'sada), nägu vn 2023 keväz'kus vai sen aigemba
• 
  Hudžand-lidnan elektroverkoiden ohjanduzpert', eloku 2017
• 
  Hudžandan valdkundaline universitet (vn 2018 sulakun olend)
• 
  Valdkundaline muzikkomedijan teatr Kamal' Hudžandin nimed (reduku 2023)
• 
  Hudžand-lendimport vn 2022 redukus
• 
  Avtotesild Sirdarjas päliči vl 2005

Irdkosketused

• Lidnan oficialine sait (khujand.tj). (tadž.) (ven.)