Limerik (runoišt)

Edvard Lir-kirjutajan *A Book of Nonsense* («Tühjan kirj»), vn 1875 painandan koren ezikuva

Limerik (angl.: limerick) om vižvokaine irdpoem, kudamban ezmäine virz' lopiše paksus sijaliženke nimitusenke i kudamban jäl'gmäine virz' mülütab čudokahan, paksus kaks'meližen kärzundan. Kaks'mel'žusen vai oikti ridoiden ližaks, limerikas voib olda anarhišt jumorad, ironijad, satirad da parodijad.

Limerikas ezmäine, kahtenz' da jäl'gmäine sädused tegesoiš koumespäi anapest-runokirjištospäi (lühü-lühü-pit'k), koumanz' i nellänz' kahtespäi. Jäl'gmäižed oma formas A-A-B-B-A, kus:

ühtenz' A ozutab runoiden personad da starinoičeb hänen sündund- vai eländsijan lidnas;
kahtenz' A ozutab kenen-se subjektha sidodud predikatad;
ühtenz' B ozutab predikatha sidodud predikatad subjektha sidotud predikatad;
kahtenz' B tarkazoitab edelišt;
koumanz' A lopiše epigrammatiženke čudotesenke paksus.

Lugetas, miše runoiden form sai ičeze nimen erases-se täuz'kaznudes limerikaspäi, kus ezmäižen värsan sijaližeks nimeks oli irlandine Limerik-lidn. Toižen sel'gitusen mödhe, britanižed saldatad toiba runoiden formad Limerikha pörtten sodamatkaspäi Francijannoks.

Kaikiš amuižembad tetabad limerikad oma tetabad 17. voz'sadaspäi, no limerikanvuiččed vižsauvuižed runod oliba sätud 13. voz'sadal. Anglijalaine Edvard Lir-čomitai da runokirjutai kirjuti runoiden formad ičeze vn 1846 Book of Nonsense-kirjas («Tühjan kirj»). Hänen jäl'ghe äjad toižed-ki tetabad kirjutajad oma tehnuded limerikoid, mugomad kut Al'fred Tennizon, Redjard Kipling, Robert Lui Stivenson i Mark Tven.

Purtked

Hämäläinen, Heikki Morgan. Riimileikkiä. Limerikkirunoja Suomesta. Joutsa: Haihatus, 2009. (suom.) ISBN 978-952-99278-4-5.
Armin Stimulator, Usko Kamari, Tenho N. Pikari. Patinoidut runot. Hämeenlinna: Desibelius, 2001. (suom.) ISBN 952-91-3707-9.
Kanto, Anneli. Älytön äyriäinen ja muita eläinriimejä. Hämeenlinna: Karisto, 2014. (suom.) ISBN 978-951-23-5543-3
Kurttila, Sannimaria (red.). Sipsiä nutturasta — Suomen parhaat limerikit. Kolari: Tammikuu, 2020. (suom.) ISBN 978-952-69349-4-5
Lear, Edward. Hölynpölykirja. (A Book of Nonsense, 1846.) Suomentanut Ville-Juhani Sutinen. Turku: Savukeidas, 2016. (suom.) ISBN 978-952-268-161-4

Edesine lugemine

Limerik (Limerick) Britanižen enciklopedijan britannica.com-saital. (angl.)

Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.