Livii

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Livijan Valdkund
دولة ليبيا
(Davlat Libja)
 Flag
Flag of Libya.svg
 Valdkundznam
The emblem on the passport of Libya.svg
Pälidn Tripoli
Eläjiden lugu (2014) 6 244 174[1] ristitud
Pind 1 759 540 km²
Livijan Valdkundدولة ليبيا(Davlat Libja)
Kel' araban
Valdkundan pämez' Agila Salah Issa Al' Obeidi
Päministr Abdalla At Tani
Religii islam
Valüt livijan dinar (LYD, LD)
Internet-domen .ly
Telefonkod +218
Aigvö UTC+2

Livii (arab.: ليبيا‎ Līb(i)jā), täuz' oficialine form — Livijan Valdkund (arab.: دولة ليبيا Davlat Libja), om valdkund Pohjoižes Afrikas. Sen pälidn[2] da kaikiš suremb lidn om Tripoli.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Edel 1911 vot Livii oli Osmanan imperijan palaks.

Vozil 1911-1942 Livii oli Italijan kolonijaks.

Vl 1951 tal'vkun 24. päiväl Livijan erazvuiččed palad tedotiba ripmatomudes Sures Britanijaspäi da Francijaspäi.

Vl 1969 sügüz'kun 1. päiväl sodakukerduz oli valdkundas.

Vl 2011 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundas.

Konstitucine deklaracii om nügüd' Konstitucijan sijas, se om vahvištadud parlamental (Nacionaline Päličmänendnevondkund) vl 2011 elokun 3. päiväl. Vl 2014 Konstitucine Suim om valitud sädamha Konstitucijad.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Livijan topografine kart.

Livii om mavaldkundröunoiš Egiptanke päivnouzmas (röunan piduz — 1115 km), Sudananke suvipäivnouzmas (383 km), Čadanke (1055 km) da Nigeranke (354 km) suves, Alžiranke (982 km) da Tunisanke (459 km) päivlaskmas. Ühthine röun kuivmadme — 4348 km. Livijan pohjoižed randad lainištab Keskmeri 1770 km randanpirdanke.

Letetazangištod ottas Livijan läz 90% territorijad. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Bikku Bitti-mägi, 2267 m meren pindan päl. Kaikiš madalamb čokkoim om Sabhat Guzajil-sija, 47 m meren pindan al.

Klimat om räk da kuiv: Keskmeren subtropine mererandpolel (paneb 250-360 mm sadegid vodes), letetazangišton tropine man südäimes (25 mm sadegid vodes).

Londuseližed pävarad oma kivivoi da londuseline gaz; toižed varad oma reskvezi manaluižes, sauvondgips.

Politine sistem[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund.

Valdkundan pämez' om parlamentan prezident.

Parlament om üks'kodine Ezitajiden Kodi (arab. مجلس النواب‎‎ Mažlis Al' Nuvaab) 200 ühtnijanke (sidä kesken 30 oma naižed, eläjiden Livijas verhiden rahvahiden om ezitajid). Ezmäine ištund oli vl 2014 elokun 4. päiväl Tobrukas, valitihe prezidentad da kaht varaprezidentad, päministrad. Kaik hö tuliba radho jäl'ghižel päiväl (5. eloku).

Jäl'gmäižed valičendad parlamentha oliba vl 2014 kezakun 25. päiväl, kaiken rahvahan änestuz oli (18% tuliba änestamha).

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Livijan administrativiž-territorialine jagand.

Livii alajagase 22 administrativižhe ümbrikho (arab. üks'lugu šabija).

Istorižikš koume agjad om Livijas: Kirenaik sijadase päivnouzmas, Feccan om suves, Tripolitanii levigandeb päivlaskmas.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Livijas elädas livijalaižed.

Livijan toižed sured lidnad (enamba 200 tuh. ristitud vl 2012, surembaspäi penembha): Bengazi, Misurat, Al' Baid, Ez Zavii, Al' Hums.

Rahvahanižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Livijan päeksport om kivivoi (87%) da sen gazad (11%).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Livijan ristitišton endustuz vl 2014 heinkus. — Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  2. Vl 2014 Livijan parlamentan ištundsija om Tobruk-lidnas (valdkundan päivnouzmpoles).

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Afrikan valdkundad
Afrikan valdkundad
Alžir | Angol | Benin | Botsvan | Burkina Faso | Burundi | Čad | Džibuti | Efiopii | Egipt1 | Ekvatorialine Gvinei | Eritrei | Gabon | Gambii | Gan | Gvinei | Gvinei-Bisau | Jemen1 | Kabo Verde | Kamerun | Kenii | Keskafrikan Tazovaldkund | Komoran Sared | Kongon Demokratine Tazovaldkund | Kongon Tazovaldkund | Kot d'Ivuar | Lesoto | Liberii | Livii | Madagaskar | Malavi | Mali | Marok | Mavrikii | Mavritanii | Mozambik | Namibii | Niger | Nigerii | Ruand | San Tome da Prinsipi | Seišelan Sared | Senegal | Sjerra Leone | Somali | Sudan | Suviafrikan Tazovaldkund | Suvisudan | Svazilend | Zambii | Zimbabve | Tanzanii | Togo | Tunis | Ugand

1 Om Azijas mugažo.