Mekk

Vikipedii-späi
Mekk
مكة‎ (Makka)
Valdkund Saudan Arabii
Eläjiden lugu (2020) 2,042,000 ristitud
Pind 760 km²
Mekk مكة‎ (Makka)
Pämez' Saleh Al' Turki
Telefonkod +966−12
Aigvö UTC+3


Mekk (arab.: مكة‎, Makka [ˈmæk.kæ], mugažo مكة المكرّمة Makka-al-Mukarrama — «Ülev Mekk», Bakka om amuine nimi) om Saudan Arabijan lidn-millioner, ühtennimižen agjan pälidn. Se om koumanz' surtte Saudan Arabijan lidn. Läz kaht millionad elädas lidnan aglomeracijas kaikenaigašti 1200 km² pindal.

Lidn om Saudan Arabijan da kaiken islaman mail'man uskojiden päkeskuz.

Istorii[vajehta | vajehtada lähte]

Mekkan sijaduz — Kaaban olendsija — oli arabialaižiden kumardelendan sijaks paganusen aigan völ. Vl 630 islamanuskojad Muhammed-endustajanke ezinenas tuliba lidnha. Lidn alištui torata, kaik sen eläjad kändihe islamha.

Nügüd'aigan kaikuččel vodel läz 15 millionad islamanuskojid tuldas lidnha kaikes mail'maspäi hadžan säden (araban kelespäi «matk pühäsijile»). Heiden matkan lopindsija om Masdžid Al' Haram (araban kelespäi «Kel'dpühäpert'») — kaikiš suremb islaman pühäpert' mail'mas. Amussai i valdkundan Konstitucijan mödhe, tulend lidnha sab vaiše islamanuskojile[1].

Geografijan andmused[vajehta | vajehtada lähte]

Mekk sijadase läz 80 kilometras Rusttan meren randištolpäi päivnouzmpolehe, mägidenkeskeižes alangos, suvipäivlaskmha Rijad-pälidnaspäi. Lidnan keskmäine korktuz om 227 metrad ülemb meren tazopindad.

Klimat om letetazangišton tropine, räk da kuiv lujas. Voden keskmäine lämuz om +30,8 C°, semendkun-redukun +33..+35,9 C°, tal'vkun-uhokun +24,6..+25,6 C°. Ekstremumad oma +10 C° (uhoku) i +49,8 C° (semendku-sügüz'ku). Paneb sadegid 112 mm vodes, niiden pol' oleleb kül'mkus-vilukus (21..23 mm kus), läz ei olele semendkus-heinkus (2,6 mm pordos).

Tobmuz[vajehta | vajehtada lähte]

Saudan Arabijan ohjastuz paneb lidnan pämest (arab.: Al-Amin) radsijha. Mekkan municipaližen nevondkundan ühtnijad oma lidnan pämez' da völ 14 valitud sijidme mest.

Eläjad[vajehta | vajehtada lähte]

Vl 2010 lidnan kaikenaigaižiden eläjiden lugu oli 1 675 386 ristitud 760 km² pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Transport[vajehta | vajehtada lähte]

Vspäi 2010 metron üks'jäine manpäline jono radab lidnas (18,5 km pitte, ühesa stancijad).

Vaiše pen' Päivlaskmaine aeroport om Mekkas, se ei ota surid lendimid. Rahvahidenkeskeine lendimport Abdulaziz-kunigahan nimed (JED) sijadase lähembaižes sures Džidd-lidnas, 100 kilometrad päivlaskmha Mekkan keskuzpalaspäi. Hadžan pühämatkajad kävutadas sidä.

Sebruzlidnad[vajehta | vajehtada lähte]

Homaičendad[vajehta | vajehtada lähte]

  1. Peters, Francis E. The Hajj: The Muslim Pilgrimage to Mecca and the Holy Places. Princeton University Press, 1994. — Lp. 206. (angl.) ISBN 0-691-02619-X

Irdkosketused[vajehta | vajehtada lähte]