Pikš

Pikš
Pikš Bostonan akvariumas, AÜV, 2008
Tedoklassifikacii
Valdkund: Živatad Tip: Sel'gjäntkeižed (Chordata) Klass: Pal'csuugaižed kalad (Actinopterygii) Heimkund: Tröskanvuiččed (Gadiformes) Sugukund: Tröskižed (Gadidae) Heim: Pikšad (Melanogrammus Gill, 1862) Erik: Pikš
Latinankel'ne nimi
Melanogrammus aeglefinus (Linnaeus, 1758)
Sistematik Vikierikoiš Kuvad Vikiaitas ITIS 164744 NCBI 8056

Pikš (latin.: Melanogrammus aeglefinus) om merikala, Pikšad-heimon üks'jäine erik. Mülütadas Tröskižed-sugukundha.

Leviganduz

Kalan joukud elädas täuzin solavas merivedes (32..33 ‰), Atlantižen valdmeren pohjoižes kontinentiden randanno i Islandijas ümbri, Jävaldmeren Norvegižes meres i Barencan meren suves. Vähäluguine kala Vauktas meres i läz ei ole Baltijan meres reskveden äjüden tagut niiš.

Elädas meren pohjanno i merivetme, 65..650 m süvüzil veden lämudenke +2..+10 C°. Sätas surid joukuid. Nor' pikš eläb merivetme üks'voččehe igähäsai i sötlese penemb mi sada metrad süvüdel, sid' zavodib elonmahtust pohjanno. Kala lähteb kontinentaližen šel'fan irdpolele harvoin.

Ümbrikirjutand

Hibj om massivine, ellipsan formal, ahtištadud vähän kül'gišpäi. Se om kattud henol cikloidižel somusel, somusuzed venudas toine toižel päl. Ülälöug om edel alalöugud vähän. Su ei ole sur', kazvab alapalas. Kaik om koume sel'gsuugad, om penid keskustoid niiden keskes, i kaks' händanalašt suugad. Pal'clud oma kaikiš suugiš, no ned ei ole ogahikahad. Lateraline pird om täuz'.

Sel'g om muzahahk ruskedsinižen vai sirenižen ližamujunke, kül'ged oma vauvhamb, hobedakahan mujun, pök om maidon kartte vauged vai hobedakaz. Lateraline pird om must. Alemba sidä must vai mustan polhe läip om hibjan joga polel, sijadasoiš rindsuugan i ezmäižen sel'gsuugan keskes.

Sase 100..110 sm pitte surudel, järgeline pikšan piduz om 50..75 santimetrad. Keskmäine veduz om kaks'..koume kilogrammad, no puttas järedambad-ki eričud 9..12 kilogrammhasai vedutte. Rekordine oficialižikš registriruidud pikšan hibjan mass om 16,8 kg. Kala voib eläda 24 vodhesai.

Kala sötlese bentosal, se om sel'grodatomad živatad pohjanno, mugomad kut madod, rakanvuiččed, mollüskad, ofiurad (neglannahkad). Toižiden kaloiden (hohol', sel'd') möuk i piskud oma pikšan sömižen tarbhaižeks palaks.

Znamoičend

Pikš om znamasižeks püduzkalas, kävutadas sömäks räkištadud nägus. Kalan kalorižuz (71 kkal) om tröskan surtte (69 kkal), no pikšan liha ülitab tröskad omega-3-razvmuiktusiden mödhe (260 mg 170 kohtas). Pikšan maksan otand südäimehe om riskha sidodud, se voib kogota artutid enamba äjan mi tröskan maks. Pikš mülütab äi jodad (318 mkg 100 grammas).

Kalan samine vajehtase lujas vozidme populäcijan lugun köläidusen tagut. Sur' Britanii i Norvegii pütas kalad enamba kaikid. Püduz tegese Pohjoižmeres, Barencan meres i Pohjoižamerikan randoidenno.

Nevondkundaližes Ühtištuses 1950−60-vozil pikšan püdusen samine oli kahtenz' surtte tröskižiden keskes, tröskan jäl'ghe, sid' mintain samine ližadui, i pikš oti koumant sijad. 2000-nziden voziden zavodindas pikš oli nelländeks Venäman kalan samižes Barencan meres saikan, tröskan i hoholin jäl'ghe.