Fes

Fes
فاس‎ (arab.) *(Fez / Fes)*
ⴼⴰⵙ (berber.) *(Fas)*
Valdkund	Marok
Eläjiden lugu (2024)	1,256,172 ristitud
Pind	320 km²
Pämez'	Idriss Azami Al Idrissi; (sügüz'ku 2015—)
Telefonkod	+212−55
Aigvö	UTC+1

Fes (arab.: فاس‎ Fez / Fes, berber.: ⴼⴰⵙ Fas, franc.: Fès) om Marokon kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Fes — Meknes-agjan administrativižeks keskuseks da palaks.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud Fes-jogen päivnouzmaižel randal Idris I-valdoičijan pätandan mödhe vl 789. Hänen Idris II-poig pani lidnan palan alust jogen vastrandal i kändi Fesad ühtennimižen kunigahusen pälidnaks. Fesan kunigahuz oli olmas 8. voz'sadaspäi 19. voz'sadahasai, sid' Francii i Ispanii paniba protektoratoid sen territorijal. Turkankel'ne Marokon nimituz om Fes tähäsai. Al'mohadoiden aigan 12. voz'sadan lopus Fes oli kaikiš surembiš lidnoišpäi islaman mail'mas. Meiden päivil Fes om Afrikan islaman kul'turan da opendusen znamasižeks keskuseks.

Vanh lidn om ümbärtud keskaigaižel seinäl, nügüd' muštnik i zon jaugnikoiden täht. Fesan uz' pala om pandud francižel Juber Liote-maršalal vl 1916 i saudud evropan lidnansauvomižen mödhe.

Fes šingotase torguindal, käzitöiden pramozloil i turizmal (pühämatkajiden-ki). Lidn om tetab nahkan ümbriradmižel, porcellanan i pähižiden tehmižel istorižikš. Om ümbärtud maižanduzrajonal (villäd, bobad, olivanpud, vinmarj, živatvodind).

Geografijan andmused

Lidn sijadase valdkundan pohjoižes, ühtennimižen jogen randoil, 410 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud mägil.

Edeline lidnan pämez' om Hamid Čabat (2003−2015).

Eläjad

Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 1,112,072 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Fesan universitet Sidi Mohammed ben Abdallahan nimed om pandud vl 1975 opendusen endevanhiden (13. voz'sadaspäi) aluzkundoiden alusel. Se om valdkundaline i kaikiš suremb universitet lidnas, 86 tuhad üläopenikoid vl 2020.

Transport

Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Avtobusad, taksid i raudte ühtenzoittas valdkundan toižidenke lidnoidenke.

Rahvahidenkeskeine civiline Fes-Sais-lendimport (FEZ / GMFF, 1,4 mln passažiroid vl 2019) sijadase vižtoštkümnes kilometras suvhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Päivlaskmaižen Evropan äjihe lidnoihe i Marokon järedoihe lidnoihe.

Galerei

Islaman Bu Dželud-pühäpert', vn 2025 nägu
Al' Karauin-universitet (2008. voz' vai sen aigemba) om kaikiš amuižemb kaičenus i radai üläopendusen aluzkund mail'mas (alusenpanend 859)
Universitetan Hassan II-läžundkodi (2024)
Fes-päraudtestancijan sauvuz vl 2025

Irdkosketused

Lidnan turistine sait (fescity.com). (angl.)

Fes Vikiaitas