Mine sisu juurde

Beliz (lidn)

Vikipedii-späi
Beliz
Belize City
Flag
Valdkund Beliz
Eläjiden lugu (2025) 65,834 ristitud
Pind 35,7 km²
BelizBelize City
Pämez' Bernard Vagner
(2018—,
Bernard Wagner)
Telefonkod +501-
Aigvö UTC−6
Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.

Beliz (angl.: Belize City [bəˈliːz ˈsɪtɪ]) om Belizan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, valdkundan üläopendusen keskuz da meriport. Se om Belizan ümbrikon administrativižeks keskuseks da palaks.

Ende maja-indejalaižiden pen' Holzuz-lidn sijazihe siš tahondas. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud britanižil merimehil vl 1638 Oulover-ojan (angl.: Haulover Creek) lanktendan sijas Beliz-jogehe kuti mecan varhapanendan baz. Sai lidnan (town) oiktusid vl 1783. Beliz oli Britanine Gonduras-kolonijan pälidnaks vhesai 1970, sirtihe udhe Bel'mopan-lidnha vn 1961 redukun Hetti-torokan tagut. Vspäi 1981 (valdkundan ripmatomuden sandan voz') Beliz om siti-statusanke.

Beliz šingotase bankoil i torguindal, om valdkundan transportteiden keskuseks.

Geografijan andmused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Lidnan sijaduz ümbrikos i valdkundas vn 2012 kartal

Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, Kariban meren randal, läz meren tazopindad korktusel. Alištub sur'vezile vihmsezonan aigan.

Kaik nell' sildad ühtenzoittas lidnan paloid. Matkad Bel'mopan-pälidnhasai om kahesakümne kilometrad päivlaskmha-suvipäivlaskmha.

Klimat om tropine mussonine, pil'vekaz päpaloin, om räk vodes läbi. Keväz'ku-semendku i eloku oma päivoikahambad. Kun keskmäine lämuz vajehtase +24,3..+28,7 C° röunoiš voden aigan. Ekstremumad oma +10,9 C° (viluku, keväz'ku) i +37,7 C° (keväz'ku, sulaku). Il'man lämuz voib ületada +33 C° miččel taht kul, ei voi olda madalamb mi +19 C° semendkus-sügüz'kus. Paneb sadegid 1970 mm vodes, enamba kezakus (236 mm) i sügüz'kus-kül'mkus (230..305 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (41..64 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 77..84 % röunoiš voden aigan.

Eläjad da transport

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 57,169 ristitud, ümbrikon kaks' koumandest. Vn 2022 valdkundan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 63,999 eläjad. Kaik 61,762 eläjad oli lidnas vl 2016. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Rahvahidenkeskeine civiline Beliz-lendimport Filip Goldsonan nimed[1] (BZE / MZBZ, 1 mln passažirad vl 2018) radab ajelendan pol'časus lodeheze lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid AÜV:oiden i Kanadan järedoihe lidnoihe, Keskuzamerikan lähižihe maihe. Pen' lendimport Barri Bouenan nimed (TZA / MZBE) om ühtes mijläs lidnan keskusespäi, sišpäi sasoiš penil lendimil Beliz-valdkundadme.

  1. ↑ Rahvahidenkeskeižen Beliz-lendimportan sait (pgiabelize.com). (angl.)