Fillah

Fillah
Villach
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Avstrii
Eläjiden lugu (2026)	66,051 ristitud
Pind	134,92 km²
Pämez'	Günter Albel; (keväz'ku 2015—,; Günther Albel)
Telefonkod	+43-(0)4242
Aigvö	tal'vel UTC+1,; kezal UTC+2

Fillah (saks.: Villach [ˈfɪlax], sloven.: Beljak, ital.: Villaco) om lidn da kund Avstrijan suves. Se om valdkundan seičemenz' lidn eläjiden lugun mödhe, mülüb Karintii-federacijanmaha.

Istorii

Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 878. Se sai lidnan oiktusid vl 1240. Manrehkaidused mureniba lidnad vll 1348 i 1690. Vl 1932 Fillah sai avtonomižen lidnan statusad. Toižen mail'man sodan aigan gitleranvastaine koalicii bombardurui lidnad lujas, viž sauvust kudespäi oli muretud. Vspäi 1973 lidnankund om nügüdläižiš röunoiš. Padosein elektrostancijanke kaičeb lidnad sur'vezišpäi.

Fillah šingotase pol'veimiden tehmižel avtoiden i tegimišton täht (Siemens, Infineon — severz'-se tegimid), ratud korundan edheotandal, sauvondal i sauvondmaterialiden pästandal (puhthad honused, täutajad materialad, klei ocseiniden täht, lakk), torvveimiden armaturan tegimel, oluden pästandal, raudtesol'meks, turizmal (teatraline, džazan i čomamahtoiden festivalid, karnaval kül'mkuspäi keväz'kuhusai) i hihtandsportal (trass, nell' tramplinad).

Geografijan andmused

Lidn sijadase Karintijan keskuzpalan suves, Drav-jogen randal (saks.: Drau, Dunain oiged ližajogi), 501 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud Al'pil.

Matkad federacijanman Klagenfurt-am-Vörterze-keskushesai om koumekümne nell' kilometrad päivnouzmha orhal vai 38 km avtol. Slovenii levitase vižtoštkümnes kilometras suvhe, Italijan röun om kaks'kümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnaspäi.

Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +8,2 C°, kezakun-elokun +17..+19 C°, tal'vkun-uhokun −1..−3 C°. Paneb sadegid 1075 mm vodes, enamba kezakus-elokus (111..133 mm kus), vähemba tal'vkus-keväz'kus (47..65 mm kus).

Eläjad

Vn 2011 Avstrijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 59,285 ristitud, Karintijan kahtenz' surtte lidn. Vn 2018 augotišes kaik 61,879 eläjad oli lidnas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Galerei

Lidnan tobmuden sauvuz (kezaku 2008)
Pühän Ristan jumalanpert' (Heiligenkreuzkirche, riman katoline, nüg. om saudud vll 1726−1738), nägu vn 2013 sügüz'kus
Fillahan Kongresskeskuz (eloku 2021)
Fillah-päraudtestancii vn 2008 elokus

Irdkosketused

Lidnan tobmuden sait (villach.at). (angl.) (saks.) (ital.) (sloven.)

Fillah Vikiaitas