Mine sisu juurde

Jänišad

Vikipedii-späi
Jänišad
Jänišad
Jäniš
Tedoklassifikacii
Valdkund: Živatad
Tip: Sel'gjäntkeižed (Chordata)
Klass: Imetaiživatad (Mammalia)
Heimkund: Jänišanvuiččed (Lagomorpha)
Sugukund: Jänišad i kodijänišad (Leporidae)
Heim: Jänišad (Lepus)
Latinankel'ne nimi
Lepus (Linnaeus, 1758)


Sistematik
Vikierikoiš


Kuvad
Vikiaitas

ITIS 180111
NCBI 9980

Jänišad (latin.: Lepus) oma Jänišanvuiččed-heimkundan heim. Elädas kaikjal päiči Avstralijas da Antarktidas, mecživatad. Kaik om läz 30 erikod.

Ümbrikirjutand[vajehta | vajehtada tekst]

Pit'k korv, lühüd händ ülähäkspäi, šingotamatomad rindazlud i pit'kad tagakäbälad (sirdmine hüpkil) erištadas heid. Pöudjäniš voib sabustada 70 kilometrad časpigut i navedib pästta pagod kacmata sihe, miše hänen vägevad tagakäbälad teravidenke künzidenke voidas tehta süvid rizukhid satatesid.

Kodijänišan erineden, jäniš ei tege uruid, no tegeb pezoid peniš kopiš. Poigaižed sündudas šingotadud hibjanke, karv jo om i sil'mad oma avaitud. Emäjäniš jäb heidenke viž-kuz' päiväd vaiše, sid' tuleb heidennoks erasti, i äi jänišanpoigaižid pölištub vihanikoiden tagut. Živatan nägemine om paha, nühaind om hüvä, kulemine om hüvä lujas.

Elonmahtuz[vajehta | vajehtada tekst]

Jäniš pidab ičeze varukašti lujas i peitol'žikš, sikš miše ei voi vastustada äiluguižile vihankandajile (lihansöjad živatad, lindud i ristit). Kevädel voib nähta toradajid tagakäbälil ižačuid-jänišid emäčhu näht.

Živat sötlese erazvuiččiden kazmusiden paloil: hein, vill'kazmused, maplodud, puiden kor'. Voib toda znamasišt pahut maižandusele. Navedib petruškad i nagrišt enamba kaiked.

Jänišha sidodud vepsän muštatišed da ozoitesed[vajehta | vajehtada tekst]

Muštatišed[vajehta | vajehtada tekst]

  • Joksijan jänišal hot' käbälad vargasta.
  • Jokstes jänišad ed tabada.
  • Kaht jänišad küksendeled, ni üht ed tabada.
  • Nutai koir jänišad ei sa.
  • Pöl'gästunu jäniš penzast varaidab.

Ozoitez[vajehta | vajehtada tekst]

Jäniš jädme, a vill madme. (heinregi)

Valitud erikod[vajehta | vajehtada tekst]

  • Lepus arcticus — Arktine jäniš
  • Lepus coreanus — Korejine jäniš
  • Lepus corsicanus — Korsikan jäniš
  • Lepus europaeusPöudjäniš
  • Lepus othus — Aläskan jäniš
  • Lepus timidusMecjäniš

Kacu mugažo[vajehta | vajehtada tekst]

Homaičendad[vajehta | vajehtada tekst]