Čoibalsan (lidn)

Čoibalsan
Чойбалсан
	Flag;
Valdkund	Mongolii
Eläjiden lugu (2025)	38,537 ristitud
Pind	281 km²
Telefonkod	+976-(0)158
Aigvö	UTC+8

Čoibalsan (mong.: Чойбалса́н) om lidn Mongolijan päivnouzmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Päivnouzmaižen agjan (mong. Дорнод аймаг) administrativine keskuz da pala, municipalitetan nimi om Kerulen-sum.

Istorii

Eländpunkt oli karavanseižuteseks amussai. Kätihe lidnaks 19. voz'sadal. Vhesai 1921 sen nimi oli San-Beise, vll 1921−1941 — Bajan-Tumen. Om nimitadud Mongolijan Horlogiin Čoibalsan-lideran (1895−1952) kanzannimen mödhe vl 1941.

Čoibalsan šingotase sömtegimištol (jauh, lihan ümbriradmine) i sauvondmaterialiden tehmižel, polietilenan ümbriradmižen tegim. Kaivuztegimišt radab ümbrištos: buran hilen i špatan samine. Čoibalsanan LEK varatoitab lämudel i elektrusel vspäi 1982.

Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan keskuzpalas, Kerulen-jogen randal (mong.: Хэрлэн гол, Amuran bassein), 747 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Ulanbatar-pälidnhasai om 566 km päivlaskmha orhal vai 663 km avtoteidme.

Klimat om terav kontinentaline kuiv, päivoikaz, kezal eriližešti. Voden keskmäine lämuz om +1,9 C°, kezakun-elokun +19,0..+21,5 C°, tal'vkun-uhokun −15,5..−20,2 C°. Ekstremumad oma −41,1 C° (viluku) i +41,9 C° (kezaku, heinku, eloku). Kezaaigan minimum om −0,5 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +8,6 C° (uhoku). Ei voi panda halad heinkus-elokus vaiše (elokun minimum om +0,3 C°). Sulasä om harv vilukus (maksimum +1,1 C°). Paneb sadegid 235 mm vodes, enamba kezakus-elokus (38..68 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-keväz'kus (2..4 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 40..42 % röunoiš sulakus-semendkus, 65..74 % kül'mkus-uhokus, 50..60 % toižiš kuiš.

Eläjad

Vl 2000 lidnan eläjiden lugu oli 41,714 ristitud, vl 2010 — 38,537 ristitud, agjan läz pol't. Kaik 44,835 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 45,490 eläjad vl 1994.