Mine sisu juurde

Iraklion

Vikipedii-späi
Iraklion
Ηράκλειο
Valdkund Grekanma
Eläjiden lugu (2022) 157,452 ristitud
Pind 109,03 km²
IraklionΗράκλειο
Pämez' Aleksis Kalokairinos
(2024—,
Αλέξης Καλοκαιρινός)
Telefonkod +30−2810-xx-xxx
Aigvö tal'vel UTC+2,
kezal UTC+3
Lidnan päpalan kart (2025)

Iraklion (grek.: Ηράκλειο [iˈraklio]) om lidn Grekanman suves. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, om Krit-agjan administrativižeks keskuseks (vspäi 1971) da kaikiš surembaks lidnaks.

Eländpunkt om nimitadud Gerakl-vägimehen oiktastuseks. Vll 1204−1669 se oli Venecijan Tazovaldkundan palaks Kandii-nimitusenke (Candia), Kules-lidnuz (Castello a Mare) om kaičenus tähäsai. Vll 1669−1878 lidn mülüi Ottomanan imperijha Handakas-nimenke. Lidn oli muretud lujas manrehkaidusel vn 1856 redukus. Amuine i nügüdlaine nimituz tuli portan nimespäi, kävutase 19. voz'sadaspäi.

Iraklion šingotase turizmal (3,2 mln tulijoid vl 2017, kahtenz' sija valdkundas). Saren opendusen, kul'turan i transportan keskuz.

Geografijan andmused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Lidnan municipalitetan sijaduz sarel, vn 2011 kart

Lidn sijadase Krit-saren i agjan keskuzpalan pohjoižes, Egeižen meren suvipalan (Kritan meri) penen merikaran randal, 0..33 m ü.m.t. korktusil.

Matkad Afinad-pälidnhasai om 330 km pohjoižhe-lodeheze ehtatimel vai lendimel.

Klimat om Keskmeren kuivahk. Keza om räk, kuiv da päivoikaz lujas, tal'vaig om neps pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +18,9 C°, kezakun-sügüz'kun +23,7..+26,4 C°, tal'vkun-keväz'kun +12,1..+13,8 C°. Ekstremumad oma −0,8 C° (uhoku) i +44,5 C° (eloku). Voib panda halad harvoin lujas, uhokus vaiše. Paneb sadegid 481 mm vodes, enamba tal'vkus-vilukus (86..91 mm kus), vähemba kezakus-elokus (viž millimetrad pordos). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 57..62 % röunoiš sulakus-sügüz'kus, 66..69 % redukus-keväz'kus.

Iraklionan nügüdläine municipalitet (dimos) om sätud vl 2011, mülütab vit ühtnikad (ende erigoittud municipalitetad) 245,12 km² pindal: Gorgolainis, Iraklion, Nea Alikarnassos, Paliani, Temenos. Päiči lidnas, municipalitet jagase kaks'kümneks nimitadud kundaks.

Municipalitetan tobmuden pämez' om dimarh (grek.: Δήμαρχος). Edeline pämez' om Vasilios-Eorjos Lambrinos (Βασίλειος-Γεώργιος Λαμπρινός), radoi vspäi 2014.

Vn 2011 Grekanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 140,730 ristitud, vl 2001 — 135,761 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Kaiken municipalitetan ristitišt om 179,302 eläjad (2021), vl 2011 oli 173,993 eläjad.