Portsmut (Nju Gempšir)

Portsmut
Portsmouth
Valdkund	Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad
Eläjiden lugu (2020)	21,956 ristitud
Pind	43,5 km²
Pämez'	Diglan Makihern; (viluku 2022—,; Deaglan McEachern)
Telefonkod	+1−603
Aigvö	tal'vel UTC−5,; kezal UTC−4

Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.

Portsmut (angl.: Portsmouth) om AÜV:oiden lidn da valdmeriport Nju Gempšir-štatan suvipäivnouzmas. Mülüb Rokingem-ümbrikho, sen nellänz' surtte lidn i municipalitet, üks'jäine siti-statusanke.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1630, evropalaižiden ezmäine žilo štatan territorijal. Kirjutihe peneks lidnaks (angl.: town) vl 1653. Štat sai nimitust Anglijan Hemp-grafkundaspäi, i lidn om nimitadud sen järedan Portsmutan mödhe. Sai siti-statusad vl 1849. Kožundakt om allekirjutadud neciš lidnas Venäman i Japonijan keskes sodan lopindaks vl 1905.

Portsmut om laivansauvomižen taho lidnan alusenpanendaspäi. Štatan üks'jäine valdmeriport radab siš. AÜV:oiden armijan vedenalaižiden laivoiden sauvomine tegese lidnanno, sodabaz-ki oli Vilusodan aigaspäi. Lidn šingotase mugažo verhiden maiden dokumentoiden valdkundaližel keskusel, biotehnologižen «Lonza Biologics»-kompanijan palakundal, «Liberty Mutual»-varmituzkompanijan palakundal, kül'menzoittud jogurtan edheotandal, pakuitadud programholitusen «Bottomline Technologies»-kompanijal.

Geografijan andmused

Lidn sijadase štatan suvipäivnouzmaižes čogas, Atlantižen valdmeren randal, kuz' metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad štatan Konkord-keskushesai om seičemekümne kaks' kilometrad päivlaskmha-lodeheze avtol.

Klimat om ven neps kontinentaližen klimatan pirdoidenke, keza om läm'. Voden keskmäine lämuz om +8,7 C°, kezakun-elokun +18,1..+21,3 C°, tal'vkun-uhokun −1,1..−4,2 C°. Ekstremumad oma −32 C° (viluku) i +40 C° (heinku, eloku). Kezaaigan minimum om 0 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +24 C° (tal'vku, uhoku). Ei voi panda halad heinkus-elokus (elokun minimum om +1 C°). Paneb sadegid 1288 mm vodes, läz tazomäras kuidme (91..124 mm kus). Paneb lunt 165 sm tal'ven 25 päiväs, lumikatken keskmäine süvüz om 21..32 sm tal'vkus-keväz'kus.

Tobmuz

Lidnan tobmuden pämez' om mer (angl.: mayor of Portsmouth). Edeližed merad oma Rik Beksted (Rick Becksted, 2020−2021), Džek Blelok (Jack Blalock, radoi vll 2016−2019).

Eläjad

Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21 233 ristitud, vn 2020 — 21 956 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 25..26 tuhad eläjid vll 1960−1990 (26 900 rist. vl 1960).

Profopendusen koumen aluzkundan kampusad ratas lidnas, niiden keskes Franklin Pirs-universitetan kampus (päfater om štatan Rindž-lidnudes) i kahten kolledžan.

Galerei

Lidnan tobmuden istorine sauvuz (2012)
Pohjoine jumalanpert' (nüg. 1854, protestantine Hristan Ühtenzoittud jumalankodikund) lidnan keskuzpalas, vn 2018 nägu
Muzikteatr (vn 2016 olend)
Lidnan korged škol (2017)

Irdkosketused

Lidnan oficialine sait (cityofportsmouth.com). (angl.)

Portsmut (Nju Gempšir) Vikiaitas