Sent Pol (lidn, Minnesot, AÜV)

Vikipedii-späi
Sent Pol
Saint Paul
 Lidnanznam
 Flag
Valdkund Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad
Eläjiden lugu (2020) 311,527 ristitud
Pind 145,31 km²
Sent Pol Saint Paul
Pämez' Melvin Karter
(viluku 2018—,
Melvin Carter)
Telefonkod +1−651
Aigvö tal'vel UTC−6,
kezal UTC−5


Sent Pol (angl.: Saint Paul [ˌseɪnt ˈpɔːl], lüh. angl. St. Paul) om AÜV:oiden lidn, Minnesot-štatan pälidn sen alusenpanendan aigaspäi (kuti territorii — vspäi 1849), sen kahtenz' surtte lidn.

Lidn om punümbriradmižen da himižen tegimišton keskuz, mugažo järedan maižanduzrajonan keskuz.

Istorii[vajehta | vajehtada lähte]

Vl 1805 amerikaižen armijan Zebulon Paik-oficer osti tarh 400 km² pindal indejalaižil Mississipi-jogen molembil randoil sauvomha fortad. Vl 1819 Snelling-lidnuz oli saudud. Sid' pagenijad Francižes Kanadaspäi zavottihe sirtas sihe. Vl 1841 Lüsjen Gal'ter-pap' Kvebekaspäi sauvoi časounäd Ph. Pauloin nimel nimitadud. Časounän mödhe žilod udesnimitihe-ki. Sent Pol-žilo sai lidnan oficiališt statusad vn 1854 keväz'kun 4. päiväl, sil-žo vodel kapitolii oli saudud.

1860-nzil vozil Sent Pol oli röunaks civilizuidud Amerikan Päivnouzman da Mecpäivlaskmpolen keskes.

Sent Pol šingotase holitišiden sferal, mail'man 3M-korporacijan (materialad) i Ecolab-kompanijan (kodihimii) päfaterad sijadasoiš lidnas. Vll 1924−2011 Ford-kompanijan avtotegim radoi lidnas, privatine individualine pertišt om saudud sen sijas.

Geografijan andmused[vajehta | vajehtada lähte]

Lidn sijadase štatan päivnouzmas. Se seižub jogiden da järviden keskes, 251 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Sent Pol sijadase Mississipi-jogen hural randal, sen ühthejoksmusenno Minnesot-jogenke. Minnesotan kaikiš suremb Minneapolis-lidn levitase päivlaskmha štatan pälidnaspäi. Sent Polan ühthine pind om 145,31 km², sidä kesken kuivma 134,61 km², vezi otab 10,7 nellikkilometrad.

Klimat om kontinentaline. Kaks'jaižiden-lidnoiden aglomeracii om kaikiš vilumb sija AÜV:oiden aglomeracijoiden keskes enamba mi 500 tuh. eläjidenke. Vodenkeskeine lämuz om +8,1 C°, kezakun-elokun keskmäine lämuz om +20,4..+22,9 C°, tal'vkun-uhokun −5,7..−8,7 C°. Ekstremumad oma −41 C° (viluku) i +40 C° (heinku, eloku). Paneb sadegid 742 mm vodes, keza om vihmakaz (350 mm), tal'v om kuiv (72 mm).

Tobmuz[vajehta | vajehtada lähte]

Sent Pol jagase 17 administrativižeks ümbrikoks (angl.: planning district), vai 15 istorižeks lidnanlaptaks (angl. neighborhood).

Edeline lidnan pämez' (mer) om Kris Koulmen (Chris Coleman, viluku 2006 — viluku 2018).

Eläjad[vajehta | vajehtada lähte]

Kaik 297 640 eläjad oli lidnas vl 2014.

Lidn om konurbacijas Minneapolisanke, ned ühtes oma tetabad kuti «kaks'jaižed-lidnad» (angl.: Twin cities). Niiden aglomeracii otab kudendentoštkümnenden sijan AÜV:oiš ristitišton lugun mödhe (3,4 mln vl 2014).

Transport[vajehta | vajehtada lähte]

Avtobusad da kiruhlidnelektrojonused oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes.

Rahvahidenkeskeine soda- da civiline «Minneapolis/Sent Pol»-lendimport[1] (MSP / KMSP, 39,5 mln passažiroid vl 2019) sijadase 16 kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Kanadha, Meksikha, Japonijha da Paivlaskmaižen Evropan maihe, mugažo AÜV:oidme.

Homaičendad[vajehta | vajehtada lähte]

  1. Rahvahidenkeskeižen Minneapolis — Sent Pol-lendimportan sait (mspairport.com). (angl.) (saks.) (Hindi) (ital.) (isp.) (kit.)

Irdkosketused[vajehta | vajehtada lähte]