Gvadalahar

Gvadalahar
Guadalajara
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Meksik
Eläjiden lugu (2020)	1,385,629 ristitud
Pind	151,6 km²
Pämez'	Veronika Del'gadil'jo Garsia; (mandat reduku 2024 — 2027,; Verónica Delgadillo García)
Telefonkod	+52−33
Aigvö	tal'vel UTC−6,; kezal UTC−5

Gvadalahar (isp.: Guadalajara [ɡwaðalaˈxaɾa]) om Meksikan lidn valdkundan keskuzpalan päivlaskmas. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Halisko-štatan administrativine keskuz (vspäi 1823).

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1542 varmitamha Ispanijan tobmut uziš maiš. Kristobal' de Onjate-alusenpanii nimiti lidnad ispanižen Gvadalaharan mödhe, päivlaskmaižen Meksikan Nunjo Bel'tran de Gusman-konkistadoran kodilidnan mödhe. Satusekaz sijaduz abuti lidnale šingotadas.

Gvadalaharan ižandusen päsarakod oma elektronikan tehmine (neniden kompanijoiden tegimed: General Electric, Intel, Hitachi, Hewlett Packard, Siemens) i sen eksport AÜV:oihe, sömtegimišt, tekstiline sarak i kengiden tehmine, avtopaloiden i metalližen instrumentan pästand, turizm.

Geografijan andmused

Lidn sijadase štatan keskuzpalas, Atemahak-alangištos, 1589 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Tünen valdmeren randhasai om 200 km päivlaskmha orhal, Mehikohosai om 500 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal vai 550 km avtotedme.

Klimat om valdmeren subtropine läz tropišt. Voden keskmäine päiväline lämuz om +20,9 C°, semendkun-kezakun +23,9..+24,5 C°, tal'vkun-uhokun — +17,1..+18,4 C°. Absolütine minimum oleskeli −1,5 C° (viluku), maksimum +41 C° (sulaku). Kezaaigan minimum om +9 C° (heinku), tal'vaigan maksimum om +38 C° (uhoku). Paneb sadegid 1002 mm vodes, enamba kezakus-elokus (191..272 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-semendkus (82 mm pordos). Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 46..50 % röunoiš keväz'kus-semendkus, 57..72 % toižiš kuiš.

Tobmuz

Lidnan tobmuden pämez' (isp.: presidente municipal) valičese kaikil eläjil koumeks vodeks. Edeližed lidnan pämehed oma Pablo Lemus Navarro (reduku 2021 — reduku 2023), Ismael' del' Toro Kastro (Ismael del Toro Castro, reduku 2018 — uhoku 2021).

Eläjad

Vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1,460,148 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1,650,205 eläjad vl 1990. Kaik 4,4 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas 2 734 km² pindal vl 2010, se om kahtenz' surtte Meksikas i otab Halisko-štatan ristitišton koume videndest.

Järed valdkundaline Gvadalaharan universitet^[1] (isp.: Universidad de Guadalajara, 310 tuh. üläopenikoid vl 2021) om olmas vspäi 1792, sen aluz om pandud ph. Homoi Akvinalaižen kolledžan sijas (oli vspäi 1586).

Transport

Kiruhavtobusad i privatižed avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1989 metropoliten radab lidnas (isp. SITEUR, kaks' jonod 29 stancijanke, 24 km raudted).

Rahvahidenkeskeine civiline Gvadalahar-lendimport sodan ripmatomudes Migel' Idal'go-i-Kostil'ja-vejan nimed^[2] (GDL / MMGL, 14,3 mln passažiroid vl 2018) sijadase kuz'toštkümnes kilometras suvhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas passažirreisid AÜV:oiden i Meksikan äjihe lidnoihe, Panam-lidnha, om jügureisid mail'madme.

Galerei

Lidnan päjumalanpert' (Jumalanmaman Emäganpäivän, alusenpanend 1541), nägu vn 2010 vilukus
Azjaline Zapopan-keskuz vn 2023 kezakus
Rahvahidenkeskeižen Gvadalahar-lendimportan terminal (reduku 2011)