Karši

Karši
Qarshi / Қарши
Valdkund	Uzbekistan
Eläjiden lugu (2019)	260,000 ristitud
Pind	42 km²
Telefonkod	+998−75
Aigvö	UTC+5

Karši (uzb.: Qarshi / Қарши, pers.: نخشب Nakhshab, ven.: Карши́) om lidn Uzbekistanan suves. Se om valdkundan kahesanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Kaškadarjan agjan administrativine keskuz da pala.

Istorii

Amuine lidn lidnusenke oli olmas 7. voz'sadaspäi EME. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Karši-nimitusenke 14. voz'sadal. Se oli agjan pälidnaks Buharan hankundas 16. voz'sadaspäi, kahtendeks lidnaks znamoičendan mödhe.

Venäman imperii tegi Zerafšanan alangišton anneksijad vl 1868, i Buharan hankundan kändand Venäman protektorataks oli vahvištadud Karšiš kožundaktan allekirjutandal vl 1873. Vll 1926−1937 lidnan oficialine nimi oli Bekbudi uzbekan kirjutajan da aktivistan mödhe.

Irrigacine kanal ühtenzoitab lidnad Amudarjanke 1970-nziden voziden auguspäi. Londuseližen gazan samine, puvillan i villän kazvatand tegesoiš läz Karšid. Lidn om tetab kouriden tehmižel. Hanabad-il'mbaz radab kümnes kilometras päivnouzmha lidnaspäi, se kävutase NATO-al'jansal kontroliruimha Afghanistanad (335 km suvhe).

Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan keskuzpalan päivlaskmas, Karšin oazisas, Kaškadarj-jogen randal, 386 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Taškent-pälidnhasai om 400 km pohjoižpäivnouzmha orhal vai 520 km avtotedme. Lähembaižed sured lidnad oma Samarkand 133 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 145 km avtotedme vai raudtel, i Buhar 155 km lodeheze orhal vai 165 km avtol.

Klimat om subtropine kontinentaline kuiv. Keza om räk lujas, voib panda haloid vilukus. Voden keskmäine lämuz om +16,7 C°, kezakun-elokun +28,1..+30,5 C°, tal'vkun-uhokun +3,4..+5,6 C°. Paneb sadegid 237 mm vodes, enamba uhokus-keväz'kus (42..46 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kezakus-redukus (10 mm sezonas). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 30..38 % röunoiš kezakus-sügüz'kus, 72..79 % tal'vkus-keväz'kus, 48 % semendkus i redukus, 62..64 % sulakus i kül'mkus.

Eläjad

Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 231 093 ristitud (agjan läz kümnendest), heišpäi uzbekad ottas tobjad palad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Rahvahidenkeskeine civiline Karši-lendimport (KSQ / КРШ/ UTSK, uzb.: Qarshi Xalqaro Aeroporti) radab lidnas. Tehtas reisid Venämha päpaloin (Moskv, Piter, Irkutsk).