Mine sisu juurde

Pl'zen'

Vikipedii-späi
Pl'zen'
Plzeň
 Lidnanznam
 Flag
Valdkund Čehanma
Eläjiden lugu (2025) 187,928 ristitud
Pind 137,67 km²
Pl'zen'Plzeň
Pämez' Roman Zažicki
(reduku 2022—,
Roman Zarzycký)
Telefonkod +420−37
Avtokod P
Aigvö tal'vel UTC+1,
kezal UTC+2
Lidnan kart (2025)

Pl'zen' (čeh.: Plzeň [ˈpl̩zɛɲ], saks.: Pilsen [ˈpɪlz(ə)n̩]) om Čehanman nellänz' surtte lidn eläjiden lugun mödhe. Se om Pl'zenin randan administrativižeks keskuseks da palaks, om znamasižeks raudtesol'meks (viden jonon ristikoičend).

Eländpunktan aluz om pandud vl 976 kuti lidnuz-zamk. Čehanman Vaclav II-kunigaz andoi sille lidnan oiktusid vodel 1295, nügüd' se om Stari-Pl'zenec-lidn. Läz 1295. vot se-žo kunigaz pani Pl'zenin alust kümnes kilometras vanhas lidnaspäi. Vl 1859 Škoda-kompanijan aluz om pandud neche lidnha.

Pl'zen' šingotase mašiništonsauvomižen edheotandoil (avtoinstrument, gidravližed pressad, pol'vekahad värtmuded, mašiništ sömtegimišton täht), elektromašiništon tehmižel (kondicionerad), järedal oludentegimel mail'man tetabanke Pilsner-torguindmarkanke i fernetan (liköran heinil) pästandal.

Geografijan andmused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Lidnan sijaduz randas i valdkundas vn 2006 kartal

Lidn sijadase randan keskuzpalan pohjoižpäivnouzmas, 293..452 m korktusil, 322 m ü.m.t. keskmäižel korktusel, nellän jogen ühthejoksmusen sijas: Mže, Radbuz (čeh. Radbuza), Uglav (čeh. Úhlava), Uslav (čeh. Úslava). Berounk-jogi lähteb (čeh.: Berounka, Vltavan kaikiš znamasižemb hura ližajogi).

Matkad Praghasai om ühesakümne kilometrad pohjoižpäivnouzmha.

Lidnan rajonad i kadastrižed territorijad (2011)

Pl'zen' jagase kümneks nimitadud i nomeruidud (Pl'zen' 1..10) rajonaks, ned alajagasoiš 25 nimitadud territorijaks.

Lidnan tobmuden pämez' om primator (čeh.: primátor města Plzeň). Hän om lidnan suiman (Rada města Plzně) pämehen. Valičendad sihe oleldas kerdan nelläs vodes. Edeližed lidnan pämehed oma Pavel Šindelarž (Pavel Šindelář, vn 2022 viluku-reduku), Martin Baha (Martin Baxa, reduku 2010 — kül'mku 2014, kül'mku 2018 — viluku 2022), Marin Zrzavecki (Martin Zrzavecký, kül'mku 2014 — kül'mku 2018).

Vn 2011 Čehanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 170,322 ristitud, vn 2021 — 174,007 ristitud. Kaik 170,548 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 175,229 eläjad vl 1986 i om nügüd'. Kaik 308,707 ristitud elädas ezilidnoidenke 1323 km² pindal (2019, 108 municipalitetad), randan ristitišton pol'.

Rahvahad (2017): čehalaižed — 69,6 %, slovakalaižed — 1,8 %, ukrainalaižed — 1,2 %, vjetnamalaižed — 0,6 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 26,8 %.

Tetabad sündnuded da elänuded

[vajehta | vajehtada lähtetekst]