Čehanma

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Čehijan Tazovaldkund
Česká republika
 Flag
Flag of the Czech Republic.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of the Czech Republic.svg
Pälidn Prag
Eläjiden lugu (2017) 10 578 820[1] ristitud
Pind 78 866 km²
Čehijan TazovaldkundČeská republika
Kel' čehan
Valdkundan pämez' Miloš Zeman
Päministr Andrei Babiš
Religii ateizm, hristanuskond
Valüt čehijan kron (CZK)
Internet-domen .cz[2]
Telefonkod +420
Aigvö tal'vel UTC+1
kezal UTC+2

Čehanma vai Čehii (čeh.: Česko), täuz' oficialine nimi — Čehijan Tazovaldkund (čeh.: Česká republika), om valdkund Keskuzevropas. Sen pälidn da kaikiš järedamb lidn om Prag. Vspäi 1999 Čehanma om PAKO:n ühtnii, vspäi 2004 — EÜ:n ühtnii.

Etimologii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundan nimituz om sündnu čehalaižed-etnonimaspäi.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Nügüdläine Čehijan Tazovaldkund om sündnu voden 1993 1. päiväl vilukud, kudambal jagoiba Čehoslovakijan Čehanmaks da Slovakijaks. Sil-žo päiväl tuli väghe valdkundan Konstitucii[3]. Se Konstitucii om väges nügüd'-ki, vn 2012 jäl'gmäižiden vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Čehanmal om mavaldkundröunoid Pol'šanmanke (röunan piduz — 658 km) pohjoižes, Slovakijanke (214 km) päivnouzmas, Avstrijanke (362 km) suves, Saksanmanke (646 km) päivlaskmas da lodehes. Valdkundröunoiden ühthine piduz om 1880 km.

Politine sistem[redaktiruida | redaktiruida purde]

Čehanman ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund.

Valdkundan pämez' om prezident. Kaik rahvaz valičeb händast 5 vodeks.

Parlament (čeh.: Parlament České republiky) om kaks'kodine. Üläkodi om Senat (Senát). Alakodi om Ezitajiden Kodi (Poslanecká sněmovna).

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Čehanman administrativiž-territorialine jagand.

Čehanma jagase pälidnha (hlavní město) da 13 randha (üks'lugu čeh.: kraj).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Čehanman toižed järedad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid, vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe[4]): Brno, Ostrav, Pl'zen', Liberec, Olomouc.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Čehanma om valdkund vägevanke tegimištonke. Šingotadud sarakod: poltusiženergetine (Temelin- da Dukovani-atomelektrostancijad), raudmetallurgii, avtotegimišt (Škoda), metalloiden ümbriradmine, himine tegimišt, kanghiden tehmine, stökoltegesed, sömtegimišt (olud, sahar, vinmarjad, nižu).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Obyvatelstvo (2017). — Český statistický úřad (czso.cz). (čeh.)
  2. Mugažo .eu kuti :n ühtnii.
  3. Čehanman Konstitucii. — Čehanman Alakodin sait (psp.cz). (čeh.) (angl.)
  4. Andmused lidnoiden polhe vn 2012 vilukun 1. päiväl. — Čehanman statistikan radnikoičend (czso.cz). (angl.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Tobmuz
Statistik


Evropan valdkundad
Evropan valdkundad
Alamad | Albanii | Andorr | Armenii1 | Azerbaidžan1 | Avstrii | Bel'gii | Bolgarii | Bosnii da Gercegovin | Čehanma | Danii | Estinma | Francii | Grekanma | Gruzii1 | Horvatii | Irlandii | Islandii | Ispanii | Italii | Kazahstan1 | Kipr1 | Latvii | Litvanma | Lihtenštein | Lüksemburg | Mad'jaranma | Makedonii | Mal't | Moldov | Monako | Mustmägi | Norvegii | Pol'šanma | Portugalii | Ročinma | Romanii | San Marino | Saksanma | Serbii | Slovakii | Slovenii | Suomenma | Sur' Britanii | Šveicarii | Turkanma1 | Ukrain | Vatikan | Vaugedvenäma | Venäma1

1 Om Azijas mugažo.