Armenii

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Disambig gray.svg Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.
Armenijan Tazovaldkund
Հայաստանի Հանրապետություն
(Hajastani Hanrapetutjun)
 Flag
Flag of Armenia.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Armenia.svg
Pälidn Jerevan
Eläjiden lugu (2014) 3 060 631[1] ristitud
Pind 29 743 km²
Armenijan TazovaldkundՀայաստանի Հանրապետություն(Hajastani Hanrapetutjun)
Kel' armenijan
Valdkundan pämez' Serž Sargsän
Päministr Ovik Abraamän
Religii hristanuskond
Valüt armenijan dram (AMD)
Internet-domen .am
Telefonkod +374
Aigvö UTC+4

Armenii (arm.: Հայաստան, Hajastan), täuz' oficialine nimi — Armenijan Tazovaldkund (armen.: Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetutjun), om mererandatoi valdkund Evrazijas, Kavkazantagaižes. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Jerevan.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 1991 sügüz'kun 21. päivän Armenii tedoti ripmatomudes NSTÜ:späi.

Valdkundan Konstitucijad vahvištihe vl 1995 heinkun 5. päivän, vl 2005 kaiken rahvahan referenduman jäl'ghe möhembaižiden vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Armenijan topografine kart.

Armenii om mavaldkundröunoiš Azerbaidžananke päivnouzmas da suvipäivlaskmas (röunoiden piduz — 996 km), Irananke suves (44 km), Turkanmanke päivlaskmas (311 km) da Gruzijanke pohjoižes (219 km). Ühthine röunoiden piduz — 1570 km. Armenii om mererandatoi valdkund. Valdkundan pind — 29 743 km².

Londuseližed pävarad oma metallad: kuld, vas'k, molibden, cink, boksitad.

Politine sistem[redaktiruida | redaktiruida purde]

Armenijan ohjastusen pert' Tazovaldkundan torgul, Jerevan.

Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident, kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks. Prezident paneb päministrad radsijha parlamentanke sättutandan jäl'ghe.

Parlament (arm.: խորհրդարան, Horhrdaran) om üks'kodine Nacionaline Suim (arm.: Հայաստանի Ազգային Ժողով Hajastani Azgajin Žogov) 131 ühtnijanke. Kaik rahvaz änestab sen kandidatoid kerdan vides vodes.

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Armenijan administrativiž-territorialine jagand.

Armenii alajagase 10 agjaha (arm. մարզ marz) da Jerevan-lidnankundha. Pälidnankund alajagase rajonihe. Agjad alajagase kundoihe. Vl 2011 kaik oli 932 kundad, sidä kesken 871 küläkundad da 61 lidnankundad.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Armenijas elädas armenijalaižed.

Toižed sured lidnad (enamba 80 tuh. rist. vl 2014, surembaspäi penembha): Gümri, Vanadzor. Vl 2011 kaik oli 48 lidnad valdkundas.

Vl 2010 eläjiden lugu oli 3.262.200 ristitud.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2009 Armenijan päeksport oli vas'k da sen ühthesuladused (23%), raudan ühthesuladused (13%), alkogoližed jomad (10%), almazad (9%), alüminii da sen ühthesuladused (9%); toine eksport — kuld (5%), kofe (2%), cink, cement, stökoltegesed.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Armenijan ristitišton endustuz vl 2014 heinkus. — Mail'man faktoiden kirj (Cia.gov). (angl.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Evropan valdkundad
Evropan valdkundad
Alamad | Albanii | Andorr | Armenii1 | Azerbaidžan1 | Avstrii | Bel'gii | Bolgarii | Bosnii da Gercegovin | Čehanma | Danii | Estinma | Francii | Grekanma | Gruzii1 | Horvatii | Irlandii | Islandii | Ispanii | Italii | Kazahstan1 | Kipr1 | Latvii | Litvanma | Lihtenštein | Lüksemburg | Mad'jaranma | Makedonii | Mal't | Moldov | Monako | Mustmägi | Norvegii | Pol'šanma | Portugalii | Ročinma | Romanii | San Marino | Saksanma | Serbii | Slovakii | Slovenii | Suomenma | Sur' Britanii | Šveicarii | Turkanma1 | Ukrain | Vatikan | Vaugedvenäma | Venäma1

1 Om Azijas mugažo.


Azijan valdkundad
Azijan valdkundad
Afganistan | Araban Ühtenzoittud Emiratad (AÜE) | Armenii | Azerbaidžan1 | Bahrein | Bangladeš | Brunei | Butan | Egipt2 | Filippinad | Gruzii1 | Indii | Indonezii3 | Iordanii | Irak | Iran | Izrail' | Japonii | Jemen2 | Kambodž | Kazahstan1 | Katar | Kipr1 | Kirgizstan | Kitai | Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund | Korejan Tazovaldkund | Kuveit | Laos | Livan | Malaizii | Mal'divan Sared | Mjanmar | Mongolii | Nepal | Oman | Pakistan | Päivnouzmaine Timor | Saudan Arabii | Singapur | Sirii | Šrilank | Tadžikistan | Tailand | Turkanma1 | Turkmenistan | Uzbekistan | Venäma1 | Vjetnam

1 Om Evropas mugažo. 2 Om Afrikas mugažo. 3 Om Valdmerimaiš mugažo.