Mine sisu juurde

Mjanmar

Vikipedii-späi
Mjanmaran Ühtištusen Tazovaldkund
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်
(Pjidaunzu Thanmăda Mjăma Nainngandav)
 Flag
 Valdkundznam
Pälidn Naip'jido
Eläjiden lugu (2018) 55,622,506[1] ristitud
Pind 676,578 km²
Mjanmaran Ühtištusen Tazovaldkund ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် (Pjidaunzu Thanmăda Mjăma Nainngandav)
Kel' mjanmaran
Valdkundan pämez' Vin Mjin
Päministr eile olmas
Religii buddizm
Valüt Mjanmaran kjat (K) (MMK)
Internet-domen .mm
Telefonkod +95
Aigvö UTC+6:30

Mjanmar, täuz' oficialine nimi — Mjanmaran Ühtištusen Tazovaldkund (mjanm.: ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် Pjidaunzu Thanmăda Mjăma Nainngandav), om valdkund Suvipäivnouzmaižes Azijas, Indokitain pol'saren päivlaskmpoles, Indižen valdmeren Andamanan meren da Bengalijan lahten randoil. Pälidn om Naip'jido.

Vn 1948 4. päiväl vilukud Mjanmar tedištoiti ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi.

Vn 1962 2. päiväl keväz'kud sodakukerduz tegihe valdkundas.

Valdkundan ezmäine Konstitucii oli väges vspäi 1947. Nügüdläine nellänz' lugul Konstitucii[2] om vahvištadud vn 2008 29. päiväl semendkud referenduman jäl'ghe, tuli väghe vn 2011 24. päiväl sügüz'kud, se om väges vn 2015 vajehtusidenke.

Geografijan andmused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Mjanmaran topografine kart.

Mjanmar om mavaldkundröunoiš Bangladešanke (röunan piduz — 271 km) da Indijanke (1468 km) päivlaskmas, Kitainke (2129 km) da Laosanke (238 km) päivnouzmas, Tailandanke suvipäivnouzmas (2416 km). Ühthine röunoiden piduz — 6522 km. Valdmererandan piduz om 1930 km.

Kaikiš korktemb čokkoim om Gamlang Razi-mägi, 5870 m valdmeren pindan päl. Kaikiš pidembad joged oma Činduin, Iravadi, Mekong, Saluin, Sitaun, ned jokstas Andamanan merhe.

Klimat om tropine da subekvatorialine. Kaik om koume sezonad vodes: neps (semendku-reduku), viluhk (reduku-uhoku), räk (uhoku-semendku).

Londuseližed pävarad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil', metallad (vas'k, tin, hahktin, cink, vol'fram, kuld), antimonii, pol'kalližarvoižed kived; toižed varad — mramor, mec, kala, gidroenergii.

Politine sistem

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Mjanmaran parlamentan südäin Naip'jidos.

Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Nacionaline armii ühtneb politižhe eloho. Valdkundan pämez' om prezident (mjanm.: နိုင်ငံတော်‌ သမ္မတ Nuing Ngam Tau Samma.ta.), kaks' varaprezidentad om hänel abuiš. Parlamentan ühtnijad valitas prezidentad videks vodeks, kahtenz' strok om voimuseline. Prezident radab ohjastusen-ki pämehen.

Parlament om kaks'kodine Ühtištusen Suim (Pjidaungsu Hluttav). Üläkodi om Rahvahiden Kodi (Amötha Hluttav) 224 ühtnijanke (168 — kaik rahvaz valičeb videks vodeks, 65 — Mjanmaran Armijan sodavägiden ezitajad). Alakodi om Ezitajiden Kodi (Pjithu Hluttav) 440 ezitajanke (330 — kaik rahvaz valičeb videks vodeks, 110 — Mjanmaran Armijan sodavägiden ezitajad).

Vn 2015 5. päiväl kül'mkud Mjanmaran järgenduseližed pävaličendad oliba (sidä kesken parlamentan ühtnijoiden valičendad). Vn 2018 30. päiväl keväz'kud nügüdläine Vin Mjin-prezident sai radvelgusid.

Administrativiž-territorialine jagand

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

   Kacu kirjutuz: Mjanmaran administrativiž-territorialine jagand.

Mjanmar jagase 19 regionaks: 7 administrativišt agjad (tajing) da 7 štatad (nacionališt agjad, pui ne), völ om 5 zonad ičeohjastusenke.

Mjanmaras elädas mjanmaralaižed. Vl 2014 valdkundan ristitišt oli 55 746 253 eläjad.

Religijan mödhe (2014): buddistad — 87,9%, hristanuskojad — 6,2%, islamanuskojad — 4,3%, animistad — 0,8%, induistad — 0,5%, toižed uskojad — 0,2%, religijatomad — 0,1%.

Kaikiš surembad lidnad (enamba 200 tuh. ristituid vl 2006, surembaspäi penembha): Jangon (ižandusen pälidn), Mandalai, Moulmein, Pegu, Bassein.

Vl 2010 Mjanmaran päeksport oli kivivoin gazad (43%), bobanvuiččed jüvil (17%), mec parzil (10%), erazvuiččed sobad (9%); toine eksport — kala da merenproduktad (5%), ris (2%), pol'kalližarvoižed kived (2%), ireg lete metalloita (1%), londuseline kaučuk (1%), marganc (1%). Vl 2011 Tailand da Kitai oliba pätorguindühtnijoikš: Tailand oli pol'eksportan ostai, Kitai oli importan koumandesen möi.

  1. Mjanmaran ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  2. Mjanmaran Konstitucijan tekst constituteproject.org-saital. (angl.)



Azijan valdkundad
Azijan valdkundad
Azijan valdkundad
Afganistan | Araban Ühtenzoittud Emiratad (AÜE) | Armenii | Azerbaidžan1 | Bahrein | Bangladeš | Brunei | Butan | Egipt2 | Filippinad | Gruzii1 | Indii | Indonezii3 | Irak | Iran | Izrail' | Japonii | Jemen2 | Jordanii | Kambodž | Kazahstan1 | Katar | Kipr1 | Kirgizstan | Kitai | Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund | Korejan Tazovaldkund | Kuveit | Laos | Livan | Malaizii | Mal'divan Sared | Mjanmar | Mongolii | Nepal | Oman | Pakistan | Päivnouzmaine Timor | Saudan Arabii | Singapur | Sirii | Šrilank | Tadžikistan | Tailand | Turkanma1 | Turkmenistan | Uzbekistan | Venäma1 | Vjetnam

1 Om Evropas mugažo. 2 Om Afrikas mugažo. 3 Om Valdmerimaiš mugažo.