Šrilank

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Šrilankan Demokratine Socialistine Tazovaldkund
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (singal.)
(Sri Lankaa Pradžathanthrika Samadžavadi Džanaradžaja)
இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு (tamil.)
(Illankai Čananaajaka Čosalisa Kudijarasu)
 Flag
Flag of Sri Lanka.svg
 Valdkundznam
Emblem of Sri Lanka.svg
Pälidn Šri Džajavardenepura Kotte
Eläjiden lugu (2017) 22 409 381[1] ristitud
Pind 65 610 km²
Šrilankan Demokratine Socialistine Tazovaldkund ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (singal.) (Sri Lankaa Pradžathanthrika Samadžavadi Džanaradžaja) இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு (tamil.) (Illankai Čananaajaka Čosalisa Kudijarasu)
Kel' singalan, tamilan
Valdkundan pämez' Maitripala Japa Sirisena
Päministr Ranil Vikramasinghe
Religii buddizm
Valüt šrilankan rupii (LKR)
Internet-domen .lk, .இலங்கை
Telefonkod +94
Aigvö UTC+5:30

Šrilank (singal.: ශ්‍රී ලංකා śrī laṃkāva, tamil.: இலங்கை ilaṅkai), oficialižikš Šrilankan Demokratine Socialistine Tazovaldkund (singal.: ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, vepsän transkripcii: Sri Lankaa Pradžathanthrika Samadžavadi Džanaradžaja, tamil.: இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு, vepsän transkripcii: Illankai Čananaajaka Čosalisa Kudijarasu), om valdkund Suviazijas ühtennimižel sarel Indostanan suvipäivnouzman merirandan veres.

Šrilankan pälidn om Šri Džajavardenepura Kotte, kaikiš järedamban Kolombo-lidnan kaimdai. Parlament da Ülembaine käskuzkund sijadasoiš pälidnas, sil-žo aigal prezidentan da ohjastusen rezidencijad sijadasoiš Kolombos.

Etimologii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundan da saren «Sri Lanka»-nimi znamoičeb «loštai, säijii sar'» sanskrital. Vhesai 1972, edel Ceilonan ut nimed, nece sar' nimitadas vaiše Lanka («sar'»).

Enzne valdkundan nimi oli Ceilon, tamil.: ஈழம், «īḻam»-sanaspäi. «Ceilon» om tamiline nacionaline saren nimi, sil mugažo oma znamoičendad: euphorbia, pal'mvin, kuld[2]).

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 1948 4. päiväl uhokud Šrilank sai ripmatomut Sures Britanijaspäi.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Šrilankan reljefan kart.

Šrilank otab ühtennimižen saren da sen lähižiden peniden sariden. Indostan da Indii levigandeb 50 kilometras Polkan sal'men taga. Šrilankan randad (randpird — 1340 km) lainištab Indižen valdmeren Bengalijan laht.

Randaližed tazangištod 30..200 metrad korktusenke ottas Šrilankan enamban territorijad. Mägitazangišt om saren keskuses. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Pidurutalagal-mägi, 2524 m mail'man meren pindan päl. Znamasižed joged oma Mahaveli Gang, Kelani, Kalu, Aruvi Aru.

Päiči mägid, Šrilankan kaikel territorijal om räk da upar'. Sadegoičeb 800..1900 mm vodes. Klimat om subekvatorialine mussonine.

Londuseližed varad oma mouckivi, saved, fosfatad, grafit, gidroenergii.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Šrilank om unitarine konstitucine prezidentiž-parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident, kaik rahvaz valičeb händast 6 vodeks. Toižen strokun voimuz om prezidental. Nügüdläine prezident radab vspäi 2005.

Parlament om üks'kodine, se mülüb 225 ühtnijad (valitas heid kaikel rahvahal 5 vodeks). Vaiše parlament voib säta käskusid. Mitte partii vägestab valičendoid, ka sen lider kändase valdkundan päministraks. Mugažo nimitadas päministrikš agjoiden pämehid.

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Šrilankan administrativiž-territorialine jagand.

Administrativiž-territorialižikš Šrilank jagase 9 agjaha (singal.: පළාත Paḷāta, tamil.: மாகாணம் Mākāṇam), ned alajagasoiš 25 ümbrikho (singal.: දිස්ත්‍රි‌ක්‌ක Disa, tamil.: மாவட்டம் Māwaddam).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Šrilankas elädas lankalaižed.

Šrilankan järedad lidnad (enamba 200 tuh. ristituid vl 2010[3], surembaspäi penembha): Kolombo, Dehivala Maunt Lavinii, Moratuv. Vl 2010 kaiked oli 24 lidnad enamba 50 tuhad eläjidenke.

Rahvahanižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Šrilankan päeksport om erazvuiččed sobad (läz 47%), čai (14%), šinad da räzin (7%), toine maižandusen produkcii (6%: nižu, änikod, kokospähkmed, kukuruz, tabak); toine eksport — diamantad (3%), laivad, ballast da venehed, kived.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Vn 2017 Šrilankan ristitišton endustuz heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  2. Tamil lexicon (Tamilan vaihišt). University of Madras. 1924−36. (Online edition at the University of Chicago, dsal.uchicago.edu.) (angl.)
  3. Sri Lanka: largest cities and towns and statistics of their population (1981, 2001, 2007, 2010). — World-gazetteer.com. (angl.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Azijan valdkundad
Azijan valdkundad
Afganistan | Araban Ühtenzoittud Emiratad (AÜE) | Armenii | Azerbaidžan1 | Bahrein | Bangladeš | Brunei | Butan | Egipt2 | Filippinad | Gruzii1 | Indii | Indonezii3 | Irak | Iran | Izrail' | Japonii | Jemen2 | Jordanii | Kambodž | Kazahstan1 | Katar | Kipr1 | Kirgizstan | Kitai | Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund | Korejan Tazovaldkund | Kuveit | Laos | Livan | Malaizii | Mal'divan Sared | Mjanmar | Mongolii | Nepal | Oman | Pakistan | Päivnouzmaine Timor | Saudan Arabii | Singapur | Sirii | Šrilank | Tadžikistan | Tailand | Turkanma1 | Turkmenistan | Uzbekistan | Venäma1 | Vjetnam

1 Om Evropas mugažo. 2 Om Afrikas mugažo. 3 Om Valdmerimaiš mugažo.