Slovakii

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Slovakijan Tazovaldkund
Slovenská republika
 Flag
Flag of Slovakia.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Slovakia.svg
Pälidn Bratislav
Eläjiden lugu (2013) 5 415 949[1] ristitud
Pind 49 035[2] km²
Slovakijan TazovaldkundSlovenská republika
Kel' slovakan
Valdkundan pämez' Andrei Kiska
Päministr Robert Fico
Religii hristanuskond
Valüt evro (€) (EUR)[3]
Internet-domen .sk[4]
Telefonkod +421
Aigvö tal'vel UTC+1,
kezal UTC+2

Slovakii (slovak.: Slovensko), oficialine nimituz — Slovakijan Tazovaldkund (slovak.: Slovenská republika), om mererandatoi valdkund Evropan keskuses. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Bratislav.

Vspäi 2004 om EÜ:n da PAKO:n ühtnijaks.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 1993 vilukun 1. päiväl Slovakii sai ripmatomut Čehoslovakijan čihodamižen jäl'ghe.

Valdkundan konstitucii[5] (slovak.: Ústava) tuli väghe vl 1992 redukun 1. päiväl, täuzin — ripmatomuden päiväl. Se om väges nügüd'-ki, möhembaižidenke vajehtsidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Slovakijan topografine kart.

Slovakii om mavaldkundröunoiš Ukrainanke päivnouzmas (röunan piduz — 97 km), Mad'jaranmanke suves (627 km pitte), Avstrijanke päivlaskmas (105 km), Čehanmanke lodehes (241 km) da Pol'šanmanke pohjoižes (541 km). Ühthine röunoiden piduz om 1611 km. Slovakii om mererandatoi valdkund.

Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Gerlačovski Stit-mägi (2655 m).

Londuseližed pävarad oma bur hil', raudkivend da mustma; toižed varad oma vas'kkivend, mangankivend, keitandsol.

Politine sistem[redaktiruida | redaktiruida purde]

Slovakijan parlamentan pert' Bratislavas.

Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' om prezident (slovak.: Prezident Slovenskej Republiky). Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks. Prezident paneb radsijha parlamentan ezinenahižen partijan liderad päministraks, mugažo ministriden palad parlamentan nevondan mödhe. Ku parlament ei voind vahvištada ohjastusen programad koume kerdad kun aigan, ka Prezidentale sab pästta parlamentad radmaspäi.

Parlament om üks'kodine Rahvahaline Nevondkund (slovak.: Národná rada) 150 kaikel rahvahal valitud ezitajidenke 4 vodeks. Parlamentale sab heitta prezidentad radmaspäi äniden kuz' kümnendest enambusel.

Järgvaličendad parlamentha oliba vl 2012 keväz'kun 10. päiväl. Nügüdläine prezident om Andrei Kiska, hän om valitud kahtil änestuzturil vl 2014 keväz'kun 15. da 29. päivil (sai 59,38%).

Administrativiž-territorialine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

   Kacu kirjutuz: Slovakijan administrativiž-territorialine jagand.

Slovakii jagase 8 agjaha (slovak.: kraj) avtonomijan erasidenke oiktusidenke. Agjad alajagasoiš 79 rajonha (üks'lugu slovak.: okres).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Slovakijas elädas slovakalaižed.

Toižed sured lidnad (enamba 75 tuh. ristitud vl 2013, surembaspäi penembha): Košice, Prešov, Žilin, Banska Bistric, Nitr. Vl 2013 kaik oli 138 lidnad valdkundas. Ristitišt da lidnad oma levitadud valdkundadme tazomäras.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Slovakijan päeksport om avtod da niiden varapalad (24%, mail'man lider avtoiden pästandan mödhe ühtele ristitule), videodisplejad (10%), elektromašiništ da radioladimišt (läz 10%), raudtegesed da teraz (läz 9%), rafiniruidud kivivoi da londuseline gaz (6%); toine eksport om šinad (2%), pörutüged (1%).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Population on 31st December 2013. — Statistics Slovakia (portal.statistics.sk). (angl.)
  2. Slovakijan pind // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  3. Edel 2009 vot — slovakijan kron.
  4. Mugažo .eu kuti :n ühtnii.
  5. Slovakijan Konstitucii Vikipurtkiš (sk.wikisource.org). (slovak.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Evropan valdkundad
Evropan valdkundad
Alamad | Albanii | Andorr | Armenii1 | Azerbaidžan1 | Avstrii | Bel'gii | Bolgarii | Bosnii da Gercegovin | Čehanma | Danii | Estinma | Francii | Grekanma | Gruzii1 | Horvatii | Irlandii | Islandii | Ispanii | Italii | Kazahstan1 | Kipr1 | Latvii | Litvanma | Lihtenštein | Lüksemburg | Mad'jaranma | Makedonii | Mal't | Moldov | Monako | Mustmägi | Norvegii | Pol'šanma | Portugalii | Ročinma | Romanii | San Marino | Saksanma | Serbii | Slovakii | Slovenii | Suomenma | Sur' Britanii | Šveicarii | Turkanma1 | Ukrain | Vatikan | Vaugedvenäma | Venäma1

1 Om Azijas mugažo.