Mine sisu juurde

Kaiseri

Vikipedii-späi
Kaiseri
Kayseri
Valdkund Turkanma
Eläjiden lugu (2024) 1,210,983 ristitud
Pind 3,620 km²
KaiseriKayseri
Pämez' Memduh Büjükkilič
(sulaku 2019—,
Memduh Büyükkılıç)
Telefonkod +90-(0)352
Aigvö UTC+3

Kaiseri (turk.: Kayseri [ˈkajseɾi]) om lidn Turkanman keskuzpalas. Se om Kaiserin agjan administrativižeks keskuseks da päpalaks.

Edel meiden erad lidn oli Kappadokijan cariden rezidencijaks, sen nimituz oli Mazak. Kätihe Kappadokijad Rimalaižen imperijan provincijaks 8. vodel meiden erad, i Tiberii-imperator udesnimiti lidnad Kesarijaks (Cezarejaks). Lidn oli rimalaižiden rahuziden tehmižen sijaks Azijas. Möhemba hristanuskondan levitandan keskuz.

Kaiseri šingotase joudjal ekonomižel zonal vspäi 1998 (tehmižed, inžiniring da biznesprocessan toižed kompanijad), penil i keskmäižil surtte edheotandoil. Lidn putui vn 2004 Ginnessan Rekordkirjha, avaitihe 139 fabrikad ühtel päiväl.

Geografijan andmused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2005 kartal

Lidn sijadase agjan lodehes, sambnuden Erdžijes-vulkanan (turk.: Erciyes Dağı, 3917 m ü.m.t.) pohjoiženno pautkenno, 1054 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Klimat om ven kontinentaline vai pol'kuiv. Keza om päivoikaz lujas, kuiv da läm' tobjimalaz. Tal'vaig om pehmed, pil'vekaz lujas i lumekaz. Voden keskmäine lämuz om +11,0 C°, heinkun-elokun +22,6..+22,7 C°, tal'vkun-uhokun −1,0..+0,8 C°. Ekstremumad oma −32,5 C° (viluku) i +40,7 C° (heinku, eloku). Kezaaigan minimum om −0,6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +22,6 C° (uhoku). Hala oleskeleb päiči heinkus-elokus. Paneb sadegid 408 mm vodes, enamba keväz'kus-semendkus (47..58 mm kus), vähemba heinkus-sügüz'kus (10..14 mm kus). Voib panda lunt kül'mkuspäi sulakuhusai. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 47..50 % röunoiš heinkus-sügüz'kus, 72..76 % tal'vkus-uhokus, 55..68 % toižiš kuiš.

Agjan rajonad (2006)

Kaiseri otab agjan viž rajonad 16:späi: Kocasinan i Melikgazi (pertišton päpala), Hacilar, Incesu, Talas.

Lidnan tobmuden pämez' om municipalitetan mer (turk.: Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı). Edeline lidnan pämez' om Mustafa Čelik (Mustafa Çelik, uhoku 2015 — keväz'ku 2019).

Vn 2011 Turkanman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 977,240 ristitud, agjan nell' videndest. Kaik 1,175,886 eläjad oli lidnas vl 2021. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Nimitadud mägen mödhe Erdžijes-universitet[1] (turk.: Erciyes Üniversitesi, 54 tuh. üläopenikoid vl 2024) radab lidnas vspäi 1978.

Kaiserin kiruhtramvain sisteman kart (2025)

Avtobusad i kiruhtramvain Kayseray-sistem (vspäi 2009, nell' jonod 75 stancijanke, 46 km raudted) oma kundaližeks transportaks lidnas.

Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Kaiseri Erkilet-lendimport (ASR / LTAU, 2,2 mln passažiroid vl 2025) sijadase vides kilometras pohjoižhe lidnan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Turkanmadme päpaloin (Stambul, Antal'j, Izmir), Kipran pohjoižhe, mugažo Saksanman surihe lidnoihe i Päivlaskmaižen Evropan pälidnoihe, äjad reisad niihe oma sezonižed.

  1. Erdžijes-universitetan sait (erciyes.edu.tr). (turk.) (angl.)