Nazran'

Nazran'
Назрань (ven.)
Наьсаре (ing.)
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2025)	127,994 ristitud
Pind	140,48 km²
Pämez'	Urushan Jevloev; (sügüz'ku 2019—)
Telefonkod	+7−8732-xxx-xxx
Avtokod	06
Aigvö	UTC+3 (MSK+0)

Nazran' (ven.: Назра́нь, inguš.: Наьсаре / На́на-Наь́саре) om Venäman lidn da lidnümbrik Ingušetijan Tazovaldkundan keskuzpalas. Se om tazovaldkundan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, mugažo Nazranin rajonan administrativižeks keskuseks, ei mülü rajonha.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1781 kuti venämalaižiden varjoičendpost Nazrank-jogel kaičemha ted Gruzijha sijaližiden heimoiden londoišpäi. Mainitase redutaks ezmäižen kerdan vl 1810. Vl 1894 raudte tuli žilho. Vll 1944−1959 nimitihe žilod Kosta-Hetagurovo osetižen runokirjutajan muštho, oli Pohjoižosetijan palaks. Nazran' sai lidnan statusad vn 1967 16. päiväl redukud, elektroinstrumentan tegim radoi. Ühtištadihe lähižidenke žiloidenke vl 1995. Oli Ingušetijan faktižeks administrativižeks keskuseks vll 1992−2000, edel Magasan sauvondad.

Nazran' šingotase mujumetalloiden tegimištol (alüminijasižen profilän tegim läz lidnad^[1], kebnad ühthesuladused), peniden elektrolikutimiden tegimel, sauvondmaterialiden pästandal (beton, savič, katuzmaterialad), sömtegmištol (leibän paštandsija, maidtegim), poligrafijan kombinatal i omblendedheotandoil.

Geografijan andmused

Lidn sijadase 522 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.

Lähembaine om tazovaldkundan administrativine Magas-keskuz nelläs kilometras suvipäivnouzmha Nazranin röunaspäi. Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkund levigandeb ani lidnan suvipäivlaskmaižen röunan taga.

Tobmuz

Nazran' om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidn jagase nelläks administrativižeks ümbrikoks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Alihan Tumgoev (2012 — sügüz'ku 2019).

Eläjad

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 93 335 ristitud, vn 2021 — 122 350 ristitud. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 116 020 eläjad. Vll 2001−2009 severz'-se lähižid žiloid oli mülütadud lidnha, sid' jagadihe niid rajonidme, i Nazranin kaikiš suremb ristitišt oli 136 991 eläjad vl 2009.

Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): ingušad — 98,8 %, čečenalaižed — 0,4 %, toižed rahvahad — 0,8 %.

Islaman kaks'kümne pühäpertid oma saudud lidnas, niišpäi viž oma surembad. Ortodoksižen hristanuskondan ph. Stroican časoun' om avaitud sodapalakundanno.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell'toštkümne nimitadud i nomeruidud päivkodid, kaks' keskškolad-päivkodid (nomer 10 i 11), koume augotižškolad (nomer 2, 16, 17), vižtoštkümne keskškolad (nomer 1..7, 9, 12..15, 18, 19, 22), gimnazii nomer 1, licei nomer 1, škol-internat, lapsiden da norišton sädamižen keskuz, lapsiden tehnižen sädamižen keskuz, čomamahtoiden škol, olimpižen varan sportškol boksas, lapsiden da norišton turizman i kodirandantedištandan keskuz.

Lidnan professionaližen opendusen aluzkundad oma nell' kolledžad (servisan da kodielon, medicinine^[2], pedagogine, politehnine^[3]), agrarine tehnikum.