Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkund

Vikipedii
Jump to navigation Jump to search
Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkund
Республика Северная Осетия — Алания (ven.)
Республикæ Цæгат Ирыстон-Алани (oset.)
Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan flag Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan znam
Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan flag Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan znam
Map of Russia - North Ossetia (Alania).svg
Pälidn Vladikavkaz
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

80-nz'

7987 km²
1,44

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

65-nz'

701 765 ristitud (2018)
87,86 rist./km²

Regionaline KSP

- Kaik, nügüdläižiš arvoiš
- Ühtele hengele

64-nz'

125,5 mlrd rub. (2016)
178,4 tuh. rub.

Federaline ümbrik Pohjoižkavkazan
Venäman ekonomine region Pohjoižkavkazan
Valdkundkel' (-keled) osetinan kel', venäkel'
Tazovaldkundan pämez' Väčeslav Bitarov
Ohjastusen ezimez' Taimuraz Tuskaev
Parlamentan ezimez' Aleksei Mačnev
Gimn Homendezpäivoin al, amuižel mal...
Avtokod 15
Aigvöd UTC+3 (MSK+0)

Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkund (ven.: Республика Северная Осетия — Алания, oset.: Республикæ Цæгат Ирыстон-Алани) om Venälaižen Federacijan subjekt, üks' sen tazovaldkundoišpäi.

Se mülüb Pohjoižkavkazan federaližhe ümbrikho.

Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Vladikavkaz.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkeled oma venäkel' da osetinan kel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkund om olmas vs 1924 heinkun 7. päiväspäi. Sen aluz om pandud kuti Pohjoižosetijan avtonomine agj. Vozil 1936−1993 nimitihe sidä Pohjoižosetijan Avtonomižeks Nevondkundaližeks Socialistižeks Tazovaldkundaks.

Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan Konstitucii[1] om vahvištadud vn 1994 12. päiväl kül'mkud Ülembaižen Nevondkundan ezitajil da om väges vs 1994 tal'vkun 7. päiväspäi möhembaižidenke vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan reljefan kart.

Tazovaldkundal om röunoid Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkundanke, Stavropolin randanke, Ingušetijan Tazovaldkundanke, Čečenijan Tazovaldkundanke, Gruzijanke da Suviosetijanke. Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkund om mererandatoi.

Alanii sijadase Suren Kavkazan pohjoižil pautkil da sen ezimägištol. Pohjoine pala seižub tazangištol. Kaikiš korktemb čokkoim om Kazbek (5 033 m) Gruzijan röunal. Päjogi om Terek sen Uruh-, Ardon- i Gizel'don-ližajogidenke. Pind om 7 987 km².

Londuseližed varad oma kivivoi, londuseline gaz, turbaz, metallad (vas'k, hahktin, cink, äimetalližed kivendod, harvad mametallad), sauvondmaterialad (mouckivi, katekivi, mramor, granit, letked, saved)[2], reskvezi, gidroenergii.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Enzne Nevondkundoiden Pert' om Tazovaldkundan Parlamentan, pämehen da Ohjastusen pert' Vladikavkazas.

Tazovaldkundan pämez' om Väčeslav Bitarov, radab vs 2016 uhokun 29. päiväspäi, edel sidä oli tazovaldkundan ohjastusen pämehen vn 2015 sügüz'kun 24. päiväspäi. Parlamentan ühtnijad pandas tazovaldkundan pämest radnikusele.

Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan Parlament (oset.: Республикæ Цæгат Ирыстоны—Алани Парламент) om üks'kodine 70 ezitajanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Aleksei Mačnev radab sen ezimehen vs 2012 kül'mkun 20. päiväspäi kahtenden strokun jäl'geten.

Radonoigendai tobmuz om Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan Ohjastuz. Taimuraz Tuskaev radab sen ezimehen vs 2016 keväz'kun 1. päiväspäi.

Valitihe Tazovaldkundan pämest parlamentas vl 2016 sügüz'kun 18. päiväl Venäman prezidentan taričendan mödhe, nügüdläine Tazovaldkundan pämez' sai vägestust ezmäižel tural (56 än't 68:späi, 82%). Tazovaldkundan Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2017 10. päiväl sügüz'kud (6. kucund).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Osetinalaižiden heimoiden leviganduz voz'sadoidme.

Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 712 980 ristitud[3], se oli kaikiš suremb ristitišt. Sündutandmär ületab kolendmärad znamasižešti. Vl 2018 lidnalaižiden pala om 64%.

Kaik om kuz' lidnad tazovaldkundas, 7 lidnanvuittušt žilod da 209 küläd. Toižed järedad lidnad (enamba 35 tuh. eläjid, surembaspäi penembha) oma Mozdok da Beslan. Vl 2018 kaik om 12 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): osetinalaižed — 64,5%, venälaižed — 20,6%, ingušad — 4,0%, armenijalaižed — 2,3%, kumikalaižed — 2,2%, gruzijalaižed — 1,0%, turkalaižed — 0,5%, ukrainalaižed — 0,5%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, kabardalaižed — 0,4%, toižed rahvahad — 2,7%, rahvahuden ozutandata — 0,9%.

Kacu mugažo[redaktiruida | redaktiruida purde]

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan Konstitucijan tekst // Constitution.garant.ru. (ven.)
  2. Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan tarbhaižed kaivatused. — Alania.gov.ru. (ven.)
  3. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Pohjoižosetijan — Alanijan Tazovaldkundan lidnad
Alagir | Ardon | Beslan | Digor | Mozdok | Vladikavkaz