Hakasijan Tazovaldkund

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Hakasijan Tazovaldkund
Республика Хакасия (ven.)
Хакас Республиказы (hak.)

Hakasijan Tazovaldkundan flag Hakasijan Tazovaldkundan znam
Hakasijan Tazovaldkundan flag Hakasijan Tazovaldkundan znam
Map of Russia - Khakassia.svg
Pälidn Abakan
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

46-nz'

61 569 km²
0,8

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

72-nz'

535 796 ristitud (2015)
8,7 rist./km²

Federaline ümbrik Sibirin
Venäman ekonomine region Päivnouzmaižen Sibirin
Valdkundkel' (-keled) venäkel', hakasan kel'
Tazovaldkundan pämez' — Ohjastusen ezimez' Viktor Zimin
Ülembaižen Nevondkundan ezimez' Vladimir Štigašev
Gimn Hakasijan Tazovaldkundan gimn
Avtokod 19
Aigvöd UTC+7 (MSK+4)

Hakasijan Tazovaldkund (ven.: Республика Хакасия, hak.: Хакас Республиказы) om üks' Venälaižen Federacijan tazovaldkundoišpäi, sen subjekt.

Hakasii mülüb Sibirin federaližhe ümbrikho.

Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Abakan.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkeled oma venäkel' da hakasan kel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Hakasijan avtonomine agj oli olmas vl 1930 redukun 20. päivälpäi. Se mülüi Krasnojarskan randha vhesai 1990 tal'vkuhusai. Vl 1992 semendkun 16. päiväl sidä udesnimitihe Hakasijan Tazovaldkundaks.

Jäl'gmäine Hakasijan Konstitucii[1] om vahvištadud vl 1995 semendkun 25. päiväl Ülembaižen Nevondkundan ezmäižel ištundal. Se om väges möhembaižiden vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Hakasijan Tazovaldkundan reljefan kart.

Tazovaldkundal om röunoid Krasnojarskan randanke pohjoižes da päivnouzmas, Tuvan Tazovaldkundanke suvipäivnouzmas, Altajan Tazovaldkundanke suvipäivlaskmas da Kemerovon agjanke päivlaskmas. Hakasijan Tazovaldkund om mererandatoi.

Pind om 61 569 km². Znamasižed joged oma Jenisei Krasnojarskan agjanke röunaks da sen hura Abakan-ližajogi. Jogiden pala mülüb Obinjogen basseinha.

Tazovaldkundan territorii om mägikaz.

Londuseližed varad oma kivihil', raudkivend, kuld, molibden, äimetalližed kivendod vas'kenke, sauvondmaterialad (mramor, granit, sauvondkivi, sauvondgips), azbest, fosforitad, pol'kalližarvoižed kived, gidroenergii.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Viktor Zimin radab tazovaldkundan pämeheks da ohjastusen ezimeheks vs 2009 vilukun 15. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Tazovaldkundan pämez' märičeb ohjastusen strukturad. Hän paneb ministrid radnikusile sättutaden kandidatoid parlamentanke.

Hakasijan parlament om üks'kodine Ülembaine Nevondkund. Kaik rahvaz valičeb sen 50 ezitajad videks vodeks. Vladimir Štigašev radab Nevondkundan ezimeheks vspäi 1992.

Tazovaldkundan radonoigendai tobmuz om Hakasijan Ohjastuz. Tazovaldkundan ministrused, komitetad, ohjandused da inspekcijad alištudas Ohjastusele.

Tazovaldkundan pämest valitihe järgkerdan vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl, nügüdläine pämez' sai vägestust ezmäižel tural (63,41%) da radab kahtenden strokun. Järgvaličendad Ülembaižhe Nevondkundha oliba sil-žo päiväl (08.09.2013).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 eläjiden lugu om 532 403 ristitud[2]. Vl 2015 kaikutte kahtenz' ristit koumespäi om lidnalaine.

Kaikes tazovaldkundas om viž lidnad. Toižed sured lidnad (enamba 45 tuh. eläjid vl 2015, surembaspäi penembha) oma Černogorsk da Sajanogorsk.

Rahvahad (enamba 0,5% vl 2010): venälaižed (80,3%), hakaslaižed (12,0%), saksalaižed (1,1%), ukrainalaižed (1,0%), totarlaižed (0,6%); toižed — 3,4%, rahvahuden ozutandata — 1,6%.

Erased toižed igähižed rahvahad: šorijalaižed — 0,22% (1150 rist.), tuvalaižed — 0,18% (936 rist.).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Hakasijan Tazovaldkundan Konstitucijan tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Hakasijan Tazovaldkundan lidnad
Abakan | Abaz | Černogorsk | Sajanogorsk | Sorsk