Udmurtijan Tazovaldkund

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Udmurtijan Tazovaldkund
Удмуртская Республика (ven.)
Удмурт Республика vai
Удмурт Элькун (udm.)

Udmurtijan Tazovaldkundan flag Udmurtijan Tazovaldkundan znam
Udmurtijan Tazovaldkundan flag Udmurtijan Tazovaldkundan znam
Map of Russia - Udmurtia.svg
Pälidn Iževsk
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

57-nz'

42 061 km²
0,6

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

31-nz'

1 517 472 ristitud (2015)
36,08 rist./km²

Federaline ümbrik Volgaveren
Venäman ekonomine region Uralan
Valdkundkel' (-keled) venäkel', udmurtan kel'
Tazovaldkundan pämez' Aleksandr Solov'jov
Ohjastusen ezimez' Viktor Savel'jev
Valdkundaližen Nevondkundan ezimez' Vladimir Nevostrujev
Gimn Päivoi palab sandal'žiš pihläčkopšuiš...
Avtokod 18
Aigvöd UTC+4 (MSK+1)

Udmurtijan Tazovaldkund vai Udmurtii (ven.: Удмуртская Республика, Удмуртия, udm.: Удмурт Республика vai Удмурт Элькун, Удмуртия) om avtonomine tazovaldkund Venämas, sen subjekt.

Udmurtii mülüb Volgaveren federaližhe ümbrikho.

Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Iževsk.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkeled oma venäkel' da udmurtan kel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Udmurtijan Tazovaldkund om olmas vl 1920 kül'mkun 4. päivälpäi. Vhesai 1932 vilukun 1. päivhäsai sidä nimitihe Votin avtonomižeks agjaks, vhesai 1934 tal'vkun 28. päivhäsai — Udmurtijan avtonomižeks agjaks. Sid' vhesai 1991 redukun 11. päivhäsai — Udmurtijan Avtonomižeks Nevondkundaližeks Socialistižeks Tazovaldkundaks.

Jäl'gmäine Udmurtijan Konstitucii[1] tuli väghe vl 1994 tal'vkun 7. päiväl. Se om väges nügüd'-ki äiluguižiden vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Udmurtijan Tazovaldkundan reljefan kart.

Tazovaldkundal om röunoid Permin randanke päivnouzmas, Baškortostanan Tazovaldkundanke suvipäivnouzmas, Tatarstanan Tazovaldkundanke suves, Kirovan agjanke päivlaskmas da pohjoižes. Udmurtii om mererandatoi tazovaldkund.

Pind om 42 061 km². Znamasižed joged oma Kam sen - da Siv-ližajogidenke, mugažo Vätkan Čepc- da Kil'mez'-ližajoged.

Tazovaldkundan territorii om kukhikaz alangoidenke. Kaikiš korktemb čokkoim om Üläkaman ülüden nimetoi taho (332 m) tazovaldkundan pohjoižpäivnouzmas. Kaikiš madalamb čokkoim om nimetoi taho Vätk-jogen alangištos (52 m) tazovaldkundan suvipäivlaskmas.

Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +18°C, vilukun kesklämuz om -15°C. Paneb sadegid 500-600 mm vodes.

Londuseližed varad oma kivivoi, kivihil', bur hil', turbaz, sauvondmaterialad (mouckivi, dolomit, sauvondkivi, letked, saved), reskvezi.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Udmurtijan Tazovaldkundan pämehen da sen administracijan ištundsija Iževskas.

Aleksandr Solov'jov radab tazovaldkundan pämehen vs 2014 uhokun 14. päiväspäi. Hän-žo om tazovaldkundan ohjastusen pämez'. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Tazovaldkundan pämez' märičeb ohjastusen strukturad, sen kandidatoid da paneb heid radnikusile. Hän sättutab Valdkundaližen Nevondkundanke ohjastusen ezimehen, sen varamehiden da rahaazjoiden ministran kandidatoid.

Udmurtijan parlament om üks'kodine Valdkundaline Nevondkund (udm.: Удмурт Элькунлэн кун кенешез). Kaik rahvaz valičeb sen 90 ezitajad videks vodeks. Vladimir Nevostrujev radab Nevondkundan ezimeheks vs 2013 kezakun 25. päiväspäi.

Tazovaldkundan radonoigendai tobmuz om Udmurtijan Ohjastuz. Viktor Savel'jev radab ohjastusen ezimeheks vspäi 2014.

Järgvaličendad Valdkundaližhe Nevondkundha oliba vl 2012 redukun 14. päiväl. Tazovaldkundan prezidentad valitihe järgkerdan vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl, nügüdläine tazovaldkundan pämez' sai vägestust ezmäižel tural (84,84%).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 eläjiden lugu om 1 521 420 ristitud[2]. Vl 2015 kaikutte kahtenz' ristit koumespäi om lidnalaine.

Kaikes tazovaldkundas om kuz' lidnad, 10 külänvuittušt žilod da 2119 küläd (vl 2015). Toižed sured lidnad (enamba 90 tuh. eläjid vl 2015, surembaspäi penembha) oma Sarapul, Votkinsk da Glazov. Vl 2015 kaik om 11 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (60,0%), udmurtalaižed (27,0%), totarlaižed (6,5%), ukrainalaižed (0,6%), marilaižed (0,5%); toižed — 1,8%, rahvahuden ozutandata — 3,6%.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Udmurtijan Konstitucijan tekst Valdkundaližen Nevondkundan saital. (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Udmurtijan Tazovaldkundan lidnad
Glazov | Iževsk | Kambark | Možg | Sarapul | Votkinsk