Kurganan agj

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Kurganan agj
Курганская область
Kurganan agjan flag Kurganan agjan znam
Kurganan agjan flag Kurganan agjan znam
Map of Russia - Kurgan Oblast.svg
Pälidn Kurgan
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

46-nz'

71 488 km²
4,0[1]

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

53-nz'

869 814 ristitud (2015)
12,17 rist./km²

Federaline ümbrik Uraline
Venäman ekonomine region Uraline
Valdkundkel' (-keled) venäkel'
Gubernator Aleksei Kokorin
Ohjastusen pämez' hän-žo
Agjan Duman ezimez' Dmitrii Frolov
Avtokod 45
Aigvöd UTC+5 (MSK+2)

Kurganan agj (ven.: Курганская область) om Venälaižen Federacijan subjekt (agj).

Se mülüb Uraližhe federaližhe ümbrikho.

Agjan administrativine keskuz da surembaine lidn om Kurgan.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Kurganan agj om olmas vl 1943 uhokun 6. päivälpäi.

Kurganan agjan Päkäskuz[2] om vahvištadud vl 1994 tal'vkun 1. päiväl Agjan Duman ezitajil da om väges äiluguižiden vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Kurganan agjan reljefan kart.

Kurganan agj sijadase Päivlaskmaižen Sibirin tazangišton suvipäivlaskmas.

Agj röunatab Tümenin agjanke pohjoižpäivnouzmas, Kazahstananke suves (sen Pohjoižkazahstanan da Kostanain agjoidenke), Čeläbinskan agjanke päivlaskmas, Sverdlovskan agjanke lodehes. Kurganan agj om mererandatoi.

Pind om 71 488 km², sidä kesken mec otab territorijan nelländest (18 250 km² vl 2013), koivikod da pedajikod oma enambuses. Surembaine jogi om Tobol sen järedoiden huriden ližajogidenke (Iset', Miass da Ui). Kaik joged mülüdas Jävaldmeren basseinha. Surembaine järv om solakaz Kondjanjärv (61,3 km²). Kaik om läz koumed tuhad järvid, 88% niišpäi oma reskvedenke.

Reljef om tazo, äi penid da surehkoid katl'usid om olmas. Korktused vajehtadas 57...206 metrad röunoiš ülemb valdmeren pindad.

Klimat om kontinentaline pol'kuiv. Heinkun keskmäine lämuz om +19°C, vilukun kesklämuz om -18°C. Paneb sadegid 300-400 mm vodes, nece lugu voib lujas (kahthe kerdha) köläita vozidme.

Londuseližed varad oma turbaz, metallad (raudkivend, titan, cirkonii, vol'fram, molibden, uran), sauvondmaterialad (sauvondkivi, saved, letked), reskvezi.

Administrativine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agj kogoneb 24 municipaližiš rajonoišpäi da 2 lidnanümbrikoišpäi.

Municipaližed rajonad
Kurganan agjan administrativine kart
№ j/m Municipaline rajon Administrativine keskuz
1 Al'menevon rajon Al'menevo-külä
2 Belozerskojen rajon Belozerskoje-külä
3 Vargašiden rajon Vargašid-žilo
4 Dalmatovon rajon Dalmatovo-lidn
5 Zverinogolovskojen rajon Zverinogolovskoje-külä
6 Kargapoljen rajon Kargapolje-žilo
7 Kataiskan rajon Kataisk-lidn
8 Ketovon rajon Ketovo-külä
9 Kurtamišan rajon Kurtamiš-lidn
10 Lebäžjen rajon Lebäžje-žilo
11 Makušinon rajon Makušino-lidn
12 Miškinon rajon Miškino-žilo
13 Mokrousovon rajon Mokrousovo-külä
14 Petuhovon rajon Petuhovo-lidn
15 Polovinnojen rajon Polovinnoje-külä
16 Tobolanrandan rajon Glädänskoje-külä
17 Safakulevon rajon Safakulevo-külä
18 Celinnojen rajon Celinnoje-külä
19 Častoozerjen rajon Častoozerje-külä
20 Šadrinskan rajon Šadrinsk-lidn
21 Šatrovon rajon Šatrovo-külä
22 Šumihan rajon Šumih-lidn
23 Ščučjen rajon Ščučje-lidn
24 Jurgamišan rajon Jurgamiš-žilo
Lidnümbrikod
  1. Šadrinsk
  2. Kurgan

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agjan Duman, gubernatoran da Ohjastusen pert' Kurganas.

Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Aleksei Gennad'jevič Kokorin radab gubernatoran vs 2014 uhokun 14. päiväspäi. Hänen valdatusiden strok om viž vot. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen pämez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Üks' ezmäine varagubernator, nell' muite varagubernatorad da Gubernatoran Administracii oma hänele abhu.

Kurganan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 34 ezitajad videks vodeks. Dmitrii Frolov radab Agjan Duman ezimeheks vs 2015 sügüz'kun 29. päiväspäi.

Radonoigendai tobmuz om Kurganan agjan Ohjastuz. Agjan departamentad, ohjandused, komitetad da inspekcijad alištudas Ohjastusele.

Järgvaličendad Agjan Dumha oliba vl 2015 sügüz'kun 13. päiväl. Gubernatorad valitihe vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural 84,87% änid satusenke.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 910 807 ristitud[3]. Kaikutte kudenz' eläi kümnespäi om lidnalaine.

Agjas om ühesa lidnad da 6 lidnanvuittušt žilod. Toine sur' lidn (enamba 50 tuh. ristitud vl 2015) om Šadrinsk. Vl 2015 kaik om 8 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (90,4%), totarlaižed (1,9%), baškiralaižed (1,4%), kazahlaižed (1,3%), ukrainalaižed (0,8%), toižed — 2,0%, rahvahuden ozutandata — 2,2%.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ižandusen päsarakod oma metallurgii, mašinoidensauvomine, urankivendon samine.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Kurganan agjan geografii. — Kurganobl.ru. (ven.)
  2. Kurganan agjan Päkäskusen tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  3. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Kurganan agjan lidnad
Dalmatovo | Kataisk | Kurgan | Kurtamiš | Makušino | Petuhovo | Šadrinsk | Ščučje | Šumih