Burätijan Tazovaldkund

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Burätijan Tazovaldkund
Республика Бурятия (ven.)
Буряад Республика (burät.)

Burätijan Tazovaldkundan flag Burätijan Tazovaldkundan znam
Burätijan Tazovaldkundan flag Burätijan Tazovaldkundan znam
Map of Russia - Buryatia.svg
Pälidn Ulan Ude
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

15-nz'

351 334 km²
6,0

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

54-nz'

978 495 ristitud (2015)
2,79 rist./km²

Federaline ümbrik Sibirin
Venäman ekonomine region Päivnouzmaižen Sibirin
Valdkundkel' (-keled) venäkel', burätan kel'
Tazovaldkundan pämez' Väčeslav Nagovicin
Ohjastusen ezimez' hän-žo
Rahvahaližen Suiman ezimez' Ciren-Daši Doržijev
Gimn Pajo kodimas
Avtokod 03
Aigvöd UTC+8 (MSK+5)

Burätijan Tazovaldkund (ven.: Республика Бурятия, burät.: Буряад Республика) om üks' Venälaižen Federacijan tazovaldkundoišpäi.

Se mülüb Sibirin federaližhe ümbrikho.

Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Ulan Ude.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkeled oma venäkel' da burätan kel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Burätijan Tazovaldkund om olmas vl 1923 semendkun 30. päivälpäi. Vhesai 1958 heinkun 7. päivhäsai nimitihe Burät-Mongolijan Avtonomižeks Nevondkundaližeks Socialistižeks Tazovaldkundaks.

Burätijan Tazovaldkundan Konstitucii[1] om vahvištadud vl 1994 uhokun 22. päiväl tazovaldkundan Ülembaižen Nevondkundan ezitajil da om väges nügüd' äiluguižiden vajehtusidenke. Se vajehti enččen Konstitucijan, kudamb oli vahvištadud vl 1978 semendkun 30. päiväl.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Burätijan Tazovaldkundan reljefan kart.

Burätijal om röunoid Baikalantagaižen randanke päivnouzmas da suvipäivnouzmas, Mongolijanke suves, Tuvan Tazovaldkundanke suvipäivlaskmas, Irkutskan agjanke päivlaskmas (sidä kesken Baikalas üliči) da pohjoižes.

Pind om 351 334 km², mecad ottas sen viž kudendest. Znamasižed joged oma Seleng da Vitim.

Reljef om mägikaz tobjimalaz. Kaikiš korktemb čokkoim om Päivnouzmaižen Sajanan Munku Sardik-mägenpä tazovaldkundan päivlaskmas, Mongolijanke röunal (3491 m). Baikal-järven kendäk om kaikiš madalamb (456 m).

Klimat om terav kontinentaline. Paneb sadegid 244 mm vodes keskmäras.

Londuseližed varad oma kivihil', bur hil', metallad (kuld, cink, vol'fram, urankivend, molibden, berillii, tin, hahktin, äimetalližed kivendod), špat, azbest, nefrit, grafit, mec.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Tazovaldkundan Ohjastusen ištundoiden sija Ulan Udes.

Tazovaldkundan pämez' (burät.: Буряад Уласай Толгойлогшо, ven.: Глава Республики Бурятия) om Väčeslav Nagovicin, radab vs 2007 heinkun 10. päiväspäi. Hän-žo om tazovaldkundan Ohjastusen ezimez' Burätijan Konstitucijan mödhe. Edel 2012 vot semendkun 11. päiväd hän oli Tazovaldkundan prezidentaks, sid' läksi erindha. Väčeslav Nagovicin om vahvištadud radnikusele möst Rahvahaližel Suimal vl 2012 semendkun 12. päiväl Venäman prezidentan taričendan mödhe jo Tazovaldkundan pämeheks, se om toine radnikuz formaližikš. Tulebal aigal kaik rahvaz änestaškandeb händast videks vodeks. Tazovaldkundan pämez' märičeb Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ohjastusen ezmäine varaezimez', kuz' Ohjastusen muite varaezimest, Tazovaldkundan pämehen da Ohjastusen Administracii oma hänele abhu.

Burätijan Tazovaldkundan Rahvahaline Suim (burät.: Буряад Республикын Арадай Хурал) om tazovaldkundan üks'kodižeks parlamentaks 66 ezitajanke. Ciren-Daši Doržijev radab sen ezimehen vs 2015 elokun 28. päiväspäi.

Radonoigendai tobmuz om Burätijan Tazovaldkundan Ohjastuz (burät. Буряад Уласай Засагай Газар, ven.: Правительство Республики Бурятия). Tazovaldkundan ministrused, ohjandused, tazovaldkundan agentused da tazovaldkundan radnikoičendad alištudas Ohjastusele.

Järgvaličendad Rahvahaližhe Suimha oliba vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 eläjiden lugu om 972 021 ristitud[2]. Lidnalaižiden eläjiden pala om 59%.

Kaikes tazovaldkundas om kuz' lidnad, 12 lidnanvuittušt žilod da 631 küläd. Ei ole toižid surid lidnoid. Vl 2015 kaik om 7 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (64,9%), burätalaižed (29,5%), totarlaižed (0,7%), ukrainalaižed (0,6%), sojotalaižed — (0,4%), toižed — 2,1%, rahvahuden ozutandata — 1,8%.

Erased toižed igähižed rahvahad oma evenkalaižed — 2974 rist. (0,31%), tuvalaižed — 909 rist. (0,09%), mongolad — 395 rist. (0,04%).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Burätijan Tazovaldkundan Konstitucijan tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Burätijan Tazovaldkundan lidnad
Babuškin | Gusinoozörsk | Käht | Severobaikal'sk | Zakamensk | Ulan Ude