Magadanan agj

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Magadanan agj
Магаданская область
Magadanan agjan flag Magadanan agjan znam
Magadanan agjan flag Magadanan agjan znam
Map of Russia - Magadan Oblast.svg
Pälidn Magadan
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

11-nz'

462 464 km²
0,9

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

83-nz'

148 071 ristitud (2015)
0,32 rist./km²

Federaline ümbrik Edahaižen Päivnouzmpolen
Venäman ekonomine region Edahaižen Päivnouzmpolen
Valdkundkel' (-keled) venäkel'
Gubernator Vladimir Pečönii
Ohjastusen ezimez' hän-žo
Agjan Duman ezimez' Sergei Abramov
Avtokod 49
Aigvöd UTC+10 (MSK+7)

Magadanan agj (ven.: Магаданская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.

Se mülüb Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho.

Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Magadan (agjan ristitišton läz 70% vl 2010).

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Magadanan agj om olmas vl 1953 tal'vkun 3. päivälpäi. Vl 1992 heinkun 16. päiväl Čukotkan avtonomine ümbrik läksi Magadanan agjaspäi da tegihe erižeks federacijan subjektaks.

Magadanan agjan Päkäskuz[1] om vahvištadud vl 2001 tal'vkun 26. päiväl Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo vodel tal'vkun 28. päiväl da om väges möhembaižiden vajehtusidenke. Se vajehti enččen Päkäskusen, kudamb oli vahvištadud vl 1996 elokun 15. päiväl Agjan Duman ezitajil.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Magadanan agjan reljefan kart.

Agjal om maröunoid Čukotkan avtonomižen ümbrikonke pohjoižpäivnouzmas, Kamčatkan randanke päivnouzmas, Habarovskan randanke päivlaskmas, Saha (Jakutijan) Tazovaldkundanke lodehes da pohjoižes. Agjan suvipäivnouzmaižed da suvižed randad lainištab Tünen valdmeren Ohotskan meri.

Pind om 462 464 km². Läz kaiked territorijad venub igähižen rougun zonas. Kaikiš pidemb jogi om Kolim ližajogidenke. Se mülüb Jävaldmeren basseinha. Vaiše pened lühüdad joged lanktas Ohotskan merhe. Kaikiš suremb ratud vezišt om Koliman vezivaradim (441 km², mülü 14,56 km³, süvüz 120 m) agjan päivlaskmas.

Reljef om mägikaz. Koliman mägišt om agjan päivnouzmpoles. Čerskijan mägisel'gan suvipala om agjan päivlaskmas. Kaikiš korktemb čokkoim om sen Lumekaz-mägenpä (2293 m) agjan päivlaskmas, 250 km pohjoižhe Magadanaspäi. Kaidad tazangištod venudas pidust' Ohotskan mererandištod.

Agjas om koume klimatan toižendad: meren mussonine mererandištol, terav kontinentaline Koliman basseinas, ven kontinentaline niiden keskes. Heinkun keskmäine lämuz om +11...+15°C. Vilukun kesklämuz om -15...17°C agjan suves, -35...-40°C Koliman rajoniš. Voden kesklämuz om alemb noläd kaikjal. Vodes paneb 350 mm sadegid südäinrajonil da 600 mm mererandpolel[2].

Londuseližed pävarad oma metallad (kuld, hobed, tin, vol'fram, vas'k, molibden), kivihil', kivivoi, londuseline gaz, kala, reskvezi, gidroenergii.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Vladimir Pečönii radab gubernatoran vs 2013 uhokun 3. päiväspäi. Hänen valdatusiden strok om viž vot. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Üks' varagubernator - ezmäine Ohjastusen varaezimez', kaks' muite varagubernatorad, ezmäine Ohjastusen varaezimez' da nell' muite Ohjastusen varaezimest oma hänele abhu.

Magadanan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 21 ezitajad videks vodeks, heišpäi vaiše koume ristitud ratas kaikenaigašti — ezimez' da kaks' varaezimest. Sergei Abramov radab Agjan Duman ezimeheks vs 2015 sügüz'kun 28. päiväspäi[3].

Radonoigendai tobmuz om Magadanan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, departamentad, inspekcijad da üks' ohjanduz alištudas Ohjastusele.

Järgvaličendad Agjan Dumha oliba vl 2015 sügüz'kun 13. päiväl. Gubernatorad valitihe vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (hänen satuz oli 73,11% änid).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 156 996 ristitud[4]. Lidnalaižiden eläjiden pala om 95,4% (vl 2015).

Agjas om kaks' lidnad da 23 lidnanvuittušt žilod. Ei ole toižid surid lidnoid. Vl 2015 kaik om 3 eländpunktad enamba mi 5 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (81,5%), ukrainalaižed (6,3%), evenalaižed (1,7%), totarlaižed (0,9%), vaugedvenälaižed (0,7%), koräkalaižed (0,6%), ingušalaižed (0,5%), itel'menalaižed (0,4%), azerbaidžanlaižed (0,4%), toižed — 3,9%, rahvahuden ozutandata — 3,1%.

Erased toižed igähižed rahvahad: čukačud — 285 rist. (0,18%), kamčadalalaižed — 280 rist. (0,18%), oročilaižed — 76 rist. (0,05%), jukagiralaižed — 71 rist. (0,05%), čuvanalaižed — 57 rist. (0,04%), eskimosalaižed — 33 rist. (0,02%).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Magadanan agjan Päkäskusen tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  2. Magadanan agjan klimat. — Russia49.ru. (ven.)
  3. Председателем регионального парламента Колымы шестого созыва избран Сергей Абрамов. — Magadanan agjan Duman uzištused (magoblduma.ru/news). (ven.)
  4. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Magadanan agjan lidnad
Magadan | Susuman