Sahalinan agj

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Sahalinan agj
Сахалинская область
Sahalinan agjan flag Sahalinan agjan znam
Sahalinan agjan flag Sahalinan agjan znam
Map of Russia - Sakhalin Oblast.svg
Pälidn Suvisahalinsk
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

37-nz'

87 101 km²
0,5

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

73-nz'

488 391 ristitud (2015)
5,61 rist./km²

Federaline ümbrik Edahaižen Päivnouzmpolen
Venäman ekonomine region Edahaižen Päivnouzmpolen
Valdkundkel' (-keled) venäkel'
Gubernator Oleg Kožemäko
Ohjastusen ezimez' hän-žo
Agjan Duman ezimez' Vladimir Jefremov
Avtokod 65
Aigvöd UTC+11 (MSK+8)

Sahalinan agj (ven.: Сахалинская область) om Venälaižen Federacijan subjekt. Sijadase saril täuzin.

Se mülüb Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho.

Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Suvisahalinsk.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Sahalinan agj om olmas vl 1932 redukun 20. päivälpäi. Vl 1947 vilukun 2. päivälpäi se om ühtnenu Suvisahalinan agjanke.

Sahalinan agjan Päkäskuz[1] om vahvištadud vl 2001 kezakun 28. päiväl Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo vodel heinkun 9. päiväl da om väges möhembaižiden vajehtusidenke. Se vajehti enččen Päkäskusen, kudamb oli vahvištadud vl 1996 vilukun 9. päiväl.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Sahalinan agjan reljefan kart.

Sar'hine agj om üks'jäine mugoine Venämas, sijadase Sahalin-sarel da Kurilan sarištol.

Agjal om meriröunoid Japonijanke suves, Habarovskan randanke päivlaskmas da Kamčatkan randanke pohjoižes. Sen randad lainištadas Tünen valdmeren Ohotskan da Japonijan mered. Röunoid kuivmadme ei ole.

Pind om 87 101 km², sidä kesken Sahalin-sar' lähižiden peniden saridenke 76,6 tuh. km², Kurilan sared — 10,5 tuh. km². Znamasižed joged oma Poronai (350 km pitte) da Tim' (330 km).

Reljef om mägikaz mererandaližiden tazangištoidenke. Manrehkaidused oma paksud, 160 vulkanaspäi 40 oma aktivižed Kurilan saril. Kaikiš korktemb čokkoim sijadase Kuriloiden kaikiš pohjoižembal Atlasovan sarel, se om Alaid-vulkan (2339 m), Sahalin-saren — Sahalinan Päivnouzmmägiden Lopatinan mägi (1609 m) saren keskuses.

Klimat om ven mussonine. Elokun keskmäine lämuz om +19°C suves da +10°C pohjoižes. Vilukun kesklämuz om -6°C suves da -24°C pohjoižes. Paneb sadegid 600 mm vodes tazangištoil da 1200 mm mägipautkil.

Londuseližed varad oma londuseline gaz, kivivoi, kivihil', bur hil', raudkivend, mec, kala da merenproduktad.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agjan Ohjastusen pert' Suvisahalinskas.

Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Oleg Kožemäko radab gubernatoran vs 2015 keväz'kun 25. päiväspäi. Hänen valdatusiden strok om viž vot. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ezmäine varagubernator, Ohjastusen ezmäine varaezimez' da viž Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu.

Sahalinan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 28 ezitajad videks vodeks. Vladimir Jefremov radab Agjan Duman ezimeheks vs 2002 heinkun 4. päiväspäi nelländen strokun jäl'geten.

Radonoigendai tobmuz om Sahalinan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, agentused, valdkundaližed inspekcijad, üks' ohjanduz da üks' laudkund alištudas Ohjastusele.

Järgvaličendad Agjan Dumha oliba vl 2012 redukun 14. päiväl. Gubernatorad valitihe vl 2015 sügüz'kun 13. päiväl, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (67,8%).

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 497 973 ristitud[2]. Kaikutte kahesanz' eläi kümnespäi om lidnalaine.

Agjas om vižtoštkümne lidnad da 5 lidnanvuittušt žilod. Ei ole toižid surid lidnoid. Vl 2015 kaik om 8 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (82,3%), korejalaižed (5,0%), ukrainalaižed (2,4%), totarlaižed (1,0%), vaugedvenälaižed (0,6%), nivhalaižed (0,5%), kirgizlaižed (0,4%), toižed — 3,0%, rahvahuden ozutandata — 4,8%.

Erased toižed igähižed rahvahad: orokalaižed (ul'talaižed) — 259 rist. (0,05%), nanalaižed — 148 rist. (0,03%), oročilaižed — 28 rist. (0,01%), itel'menalaižed — 15 rist. (0,003%).

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Sahalinan agjan Päkäskusen tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Sahalinan agjan lidnad
Aleksandrovsk Sahalinal | Aniv | Dolinsk | Holmsk | Korsakov | Kuril'sk | Makarov | Nevel'sk | Oh | Poronaisk | Severokuril'sk | Suvisahalinsk | Šahtörsk | Tomari | Uglegorsk