Baškortostanan Tazovaldkund

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Baškortostanan Tazovaldkund
Республика Башкортостан (ven.)
Башҡортостан Республикаһы (bašk.)

Baškortostanan Tazovaldkundan flag Baškortostanan Tazovaldkundan znam
Baškortostanan Tazovaldkundan flag Baškortostanan Tazovaldkundan znam
Map of Russia - Bashkortostan.svg
Pälidn Uf
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

27-nz'

142 947 km²
0,5

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

7-nz'

4 071 987 ristitud (2015)
28,49 rist./km²

KSP

- Kaik, nügüdläižiš arvoiš
- Ühtele hengele


1266,9 mlrd rub. (2013)
311,7 tuh. rub.

Federaline ümbrik Volgaveren
Venäman ekonomine region Uralan
Valdkundkel' (-keled) venäkel', baškiran kel'
Tazovaldkundan pämez' Rustem Hamitov
Ohjastusen päministr Rustem Mardanov
Valdkundsuiman (Kurultajan) ezimez' Konstantin Tolkačov
Gimn Baškortostan, armaz čomakulu ma...
Avtokod 02, 102
Aigvöd UTC+5 (MSK+2)

Baškortostanan Tazovaldkund (ven.: Республика Башкортостан, bašk.: Башҡортостан Республикаһы) om Venälaižen Federacijan subjekt (tazovaldkund).

Se om kaikiš suremb Venäman tazovaldkund eläjiden lugun mödhe, mülüb Volgaveren federaližhe ümbrikho.

Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Uf.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Baškortostanan valdkundkeled oma baškiran kel' da venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Baškortostan om olmas vl 1917 kül'mkun 29. päivälpäi. Nevondkundaline Venäma tundišti Baškortostanan avtonomijan vl 1919 keväz'kun 23. päiväl (alusenpanendan oficialine dat). Sen röunad oliba levitadud vl 1922 kezakun 14. päiväl, Uf tegihe pälidnaks.

Baškortostanan Tazovaldkundan Konstitucii[1] om vahvištadud vl 1993 tal'vkun 24. päiväl Valdkundsuiman (Kurultajan) ezitajil da om väges nügüd' möhembaižiden vajehtusidenke da ližadusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Baškortostanan reljefan kart.

Tazovaldkundal om röunoid Čeläbinskan agjanke päivnouzmas, Orenburgan agjanke suves da suvipäivlaskmas, Tatarstanan Tazovaldkundanke päivlaskmas, Udmurtijan Tazovaldkundanke lodehes, Permin randanke da Sverdlovskan agjanke pohjoižes. Baškortostan om mererandatoi tazovaldkund.

Pind om 142 947 km². Mec otab enamba 40% territorijad. Znamasine jogi om Vaugedjogi (Agidel') sen ližajogidenke (Uf, Döm, Sur' Ik, Sim). Uralan ližajoged oma vähäluguižed, jokstas tazovaldkundan suves.

Kaikiš korktemb čokkoim om Uralmägiden Jamantau-mägi (Sur' Jamantau-mägenpä — 1640 m).

Klimat om kontinentaline. Paneb sadegid 300-600 mm vodes.

Londuseližed varad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil', raudkivend, vas'k, cink, kuld, sauvondmaterialad (mouckivi, sauvondgips, bazal't, saved, letked), keitandsol, mec, reskvezi.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Baškortostanan Tazovaldkundan pämehen, ohjastusen da konstitucižen käskuzkundan pert' Ufas.

Tazovaldkundan pämez' (bašk.: Башҡортостан Республикаһы Башлығы, ven.: Глава Республики Башкортостан) om Rustem Hamitov vs 2010 heinkun 15. päiväspäi (edel 2015 vot hänen radnikuz nimitihe Prezidentaks). Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Hän-žo om tazovaldkundan Ohjastusen pämeheks Konstitucijan 91. kirjutusen mödhe, märičeb Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile Ohjastusen päministran taričendan mödhe, Ohjastusen päministrad — parlamentan hüvästusen sandan jäl'ghe. Pämehen Administracii om Tazovaldkundan pämele abhu, mugažo erased regionaližed laudkundad alištudas hänele.

Baškortostanan Tazovaldkundan Valdkundsuim (Kurultai) om tazovaldkundan üks'kodižeks parlamentaks 110 ezitajanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Konstantin Tolkačov radab sen ezimeheks vs 2013 sügüz'kun 8. päiväspäi.

Radonoigendai tobmuz om Baškortostanan Tazovaldkundan Ohjastuz (bašk. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте, ven.: Правительство Республики Башкортостан). Rustem Mardanov radab Ohjastusen päministraks vs 2015 kül'mkun 26. päiväspäi. Seičeme Ohjastusen varapäministrad oma hänele abhu. Tazovaldkundan ministrused, valdkundaližed komitetad, ohjandused, agentused da valdkundaližed inspekcijad alištudas Ohjastusele.

Järgvaličendad Valdkundsuimha (Kurultajha) oliba vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl. Tazovaldkundan pämest valitihe vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl, nügüdläine pämez' sai vägestust ezmäižel tural (82,17%) da radab kahtenden strokun.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe[2] Baškortostanan Tazovaldkundas elädas 4 072 102 ristitud. Lidnalaižiden eläjiden pala om 61,7% vl 2015 (vl 2010 — 60,4%).

Kaikes tazovaldkundas om kaks'kümne üks' lidnad, 2 lidnanvuittušt žilod da 4434 küläd. Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristitud vl 2015, surembaspäi penembha) oma Sterlitamak, Salavat, Neftekamsk, Oktäbr'skii. Vl 2015 kaik om 31 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,5% vl 2010): venälaižed (35,2%), baškiralaižed (28,8%), totarlaižed (24,8%), čuvašalaižed (2,6%), marilaižed (2,6%), ukrainalaižed (1,0%), udmurtalaižed (0,5%), mordvinalaižed (0,5%); toižed — 1,6%; rahvahuden ozutandata — 2,4%.

Ižanduz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Ižandusen päsarakod oma kivivoin ümbriradmine, himine da kivivoihimine sarakod, transportmašinoidensauvomine, torguind, tegimišt- da civiline sauvond, maižanduz.

Sured tegimištkeskused oma Uf, Sterlitamak, Išimbai, Salavat, Neftekamsk, Tuimazi, Oktäbr'skii da Beloreck. Tegimišton produkcijan läz pol't sädas Ufas.

Ižanduz om čuratud eksportha. Vl 2013 il'mtorguindan satusiden mödhe eksport oli 13,7 mlrd $, import oli 1,2 mlrd $.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Baškortostanan Tazovaldkundan Konstitucijan tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad
Agidel' | Baimak | Belebei | Beloreck | Birsk | Blagoveščensk | Davlekanovo | Dürtüli | Išimbai | Janaul | Kumertau | Meleuz | Mežgor'je | Neftekamsk | Oktäbr'skii | Salavat | Sibai | Sterlitamak | Tuimazi | Učali | Uf