Alalidnan agj

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Alalidnan agj
Нижегородская область
Alalidnan agjan flag Alalidnan agjan znam
Alalidnan agjan flag Alalidnan agjan znam
Map of Russia - Nizhny Novgorod Oblast.svg
Pälidn Alauz'lidn
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

40-nz'

76 624 km²
1,2

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

11-nz'

3 270 203 ristitud (2015)
42,68 rist./km²

Federaline ümbrik Volgaveren
Venäman ekonomine region Volgan da Vätkan
Valdkundkel' (-keled) venäkel'
Gubernator Valerii Šancev
Ohjastusen ezimez' hän-žo
Käskusenandajan Suiman ezimez' Jevgenii Lebedev
Avtokod 52, 152
Aigvöd UTC+3 (MSK+0)

Alalidnan agj (ven.: Нижегородская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.

Se mülüb Volgaveren federaližhe ümbrikho.

Agjan pälidn da kaikiš suremb lidn om Alauz'lidn.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Alalidnan agj om olmas vl 1929 vilukun 14. päivälpäi. Vl 1936 Marii Elan da Čuvašijan Tazovaldkundad läksiba sišpäi.

Alalidnan agjan Päkäskuz[1] om vahvištadud vl 2005 tal'vkun 22. päiväl Käskusenandajan Suiman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo vodel tal'vkun 30. päiväl da om väges nügüd' äiluguižiden vajehtusidenke.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Alalidnan agjan reljefan kart.

Agj röunatab 8 regionanke: Kirovan agjanke pohjoižpäivnouzmas, Marii Elan da Čuvašijan tazovaldkundoidenke päivnouzmas, Mordovijan Tazovaldkundanke suves, Räzanin agjanke suvipäivlaskmas, Vladimiran da Ivanovon agjoidenke päivlaskmas, Kostroman agjanke lodehes. Alalidnan agj om mererandatoi.

Pind om 76 624 km², sidä kesken mec otab 39 927 km² (53%). Znamasine jogi om Volg sen ližajogidenke (Okanjogi, Vetlug, Kerženc da Sur). Kaikiš surembad reskvezištod oma ratud Gor'kijan vezivaradim Ivanovon agjanke röunal da Čeboksaran vezivaradim.

Volgan oiktan randpolen reljef om ülemb hurad, Volgaveren ülüz seižub sigä. Volgan hura randpol' om alangoikaz, Volgantagaižeks nimitadas sidä. Kaikiš korktemb nimetoi čokkoim sijadase agjan suvipäivnouzmas (245 m).

Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +18...+19°C, vilukun kesklämuz om -11...-13°C. Paneb sadegid 500-650 mm vodes, niid oleleb vähemba Volgan oiktal randal huranke rindataden. Vegetacijan pord om 165-175 päiväd vodes.

Londuseližed varad oma turbaz, palab šoidkivi, raudkivend, titan, cirkonii, fosforitad, sauvondmaterialad (mouckivi, sauvondgips, savi, lete), keitandsol, mec, reskvezi, gidroenergii.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agjan gubernatoran da Ohjastusen ištundsija Alauz'lidnan Kremlin südäimes.

Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Valerii Šancev radab gubernatoran vs 2005 elokun 8. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks, enamba kaht strokud jäl'geten ei sa. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb Ohjastusen ühtnijoid radnikusile. Üks' ezmäine varagubernator - ezmäine Ohjastusen varaezimez' da koume muite varagubernatorad - Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu.

Alalidnan agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 50 ezitajad videks vodeks. Jevgenii Lebedev radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2011 keväz'kun 31. päiväspäi.

Radonoigendai tobmuz om Alalidnan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, departamentad, ohjandused, radnikoičendad, komitetad da inspekcijad alištudas Ohjastusele.

Vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl gubernatorad valitihe, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural (86,93% änid) da radab koumanden strokun. Järgvaličendad Käskusenandajha Suimha oliba vl 2011 keväz'kun 13. päiväl.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 3 310 597 ristitud[2]. Kaikutte kahesanz' eläi kümnespäi om lidnalaine.

Agjas om kaks'kümne kahesa lidnad da 55 lidnanvuittušt žilod. Toižed sured lidnad (enamba 90 tuh. ristitud, surembaspäi penembha): Dzeržinsk, Arzamas da Sarov. Vl 2015 kaik om 24 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,2% vl 2010): venälaižed (93,9%), totarlaižed (1,3%), mordvinalaižed (0,6%), ukrainalaižed (0,5%), armenijalaižed (0,4%), čuvašalaižed (0,3%), azerbaidžanlaižed (0,3%), marilaižed (0,2%), toižed — 1,2%, rahvahuden ozutandata — 1,3%.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Alalidnan agjan Päkäskusen tekst (constitution.garant.ru). (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Alalidnan agjan lidnad
Alauz'lidn | Arzamas | Balahn | Bogorodsk | Bor | Čkalovsk | Gorbatov | Gorodec | Dzeržinsk | Knäginino | Kstovo | Kulebaki | Liskovo | Lukojanov | Navašino | Pavlovo | Perevoz | Pervomaisk | Sarov | Semönov | Sergač | Šahunj | Zavolžje | Uren' | Vetlug | Viks | Volodarsk | Vorsm