Vologdan agj

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Vologdan agj
Вологодская область
Vologdan agjan flag Vologdan agjan znam
Vologdan agjan flag Vologdan agjan znam
Map of Russia - Vologda Oblast.svg
Pälidn Vologd
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

26-nz'

144 527 km²
4,56

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

43-nz'

1 176 689 ristitud (2018)
8,14 rist./km²

Regionaline KSP

- Kaik, nügüdläižiš arvoiš
- Ühtele hengele

39-nz'

486,2 mlrd rub. (2016)
410,0 tuh. rub.

Federaline ümbrik Lodehline
Venäman ekonomine region Pohjoine
Valdkundkel' (-keled) venäkel'
Gubernator Oleg Kuvšinnikov
Ohjastusen ezimez' hän-žo
Käskusenandajan Suiman ezimez' Andrei Lucenko
Avtokod 35
Aigvöd UTC+3 (MSK+0)

Vologdan agj (ven.: Вологодская область) om Venälaižen Federacijan subjekt (agj).

Se mülüb Lodehližhe federaližhe ümbrikho.

Agjan administrativine keskuz om Vologd.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vologdan agj om olmas vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi.

Agjan ezmäine Päkäskuz om vahvištadud vn 1995 14. päiväl sügüz'kud Käskusenandajan Suiman ezitajil.

Vologdan agjan kahtenz' Päkäskuz[1] om vahvištadud vn 2001 3. päiväl redukud Käskusenandajan Suiman ezitajil, tuli väghe sen-žo voden 18. päiväl redukud da om väges tähäsai äiluguižidenke vajehtusidenke. Valdatusiden erištund Federacijan tobmuden aluskundoidenke om kirjutadud tarkašti Päkäskuses (1nz' jaguz 4nz' kirjutuz 3nz' pala). Venäman Konstitucijan vägi om lujemb vologdašt Päkäskust kaiken aigan (1nz' jaguz 3nz' kirjutuz).

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vologdan agjan reljefan kart.

Agj röunatab Kirovan agjanke päivnouzmas, Kostroman agjanke suvipäivnouzmas, Jaroslavlin agjanke suves, Tverin da Uz'lidnan agjoidenke suvipäivlaskmas, Leningradan agjanke päivlaskmas, Karjalan Tazovaldkundanke lodehes, Arhangel'skan agjanke pohjoižes. Vologdan agj om mererandatoi.

Vologdan agjan kukhad läz Moločnoje-küläd (Vologdan lodehline ezilidn).

Reljef om kukhikaz, mugažo tazo äiluguižidme soidme. Vologdan agj sijadase Päivnouzmaižen Evropan tazangištol, mecakahad kukhad oma enambuses sen londuzkuviden keskes. Mologan da Šeksnan alangišt om agjan suvipäivlaskmas, Šeksn- da Molog-jogidenno. Kivekahad Andoman da Vepsän ülüded oma lodehližes palas, dai erased kukkazsel'gad. Vag-, Suhon- i Jug-jogiden alangod čaptas kukkaztahoid agjan päivnouzmpoles. Pohjoižed Uvalad seištas agjan suvipäivnouzmas, ned sijadasoiš suvhe Suhon-jogespäi. Kaikiš korktemb čokkoim om Vepsän ülüden Mal'mägi-kukkaz (304 m) agjan lodehes (Vitegran rajon).

Pind om 144 527 km². Agjan pindan enambuz om ottud taigamecoihe, soihe da novihe. Mec otab territorijan koume nelländest, necišpäi kavag'mecad oma enamba pol't.

Suhon-jogen pengr. Razbainikoiden kall'.

Vologdan agjan pind om jagadud Vauktan, Baltijan i Kaspijan meriden basseinoiden keskes. Meribasseinoiden koumekerdaine čokkoim (üks'jäine mugoine Venämas) sijadase agjan lodehes, Vitegran rajonas, kudamb ühtenzoitab Änižjogen (Jävaldmeri), Nevanjogen (Atlantine valdmeri) da Volgan (Kaspijan meri) basseinad.

Änine om kaikiš suremb järvišpäi Evropas, se kaičeb äi verest vet. Sen suvipäivnouzmaine randišt sijadase Vologdan agjas. Vitegr- da Andom-joged oma Änižen ližajoged. Mugažo agjan päivlaskmaižed joged oma Ojatin ližajoged penes tahos. Päivlaskmpolen joged lanktas Ribinskan merhe, sen padosein om saudud läz Volgad. Ribinskan vezivaradimen znamasižed ližajoged oma Mologjogi, Sudjogi, Sogožjogi dai Šeksnanjogi.

Kaik om läz 4 tuhad järvid agjas. Nened sured järved sijadasoiš agjas täuzin: Vaugedjärv, Kubenanjärv i Vože-järv.

Klimat om ven kontinentaline, kontinentaližuz ližadab päivlaskmaspäi päivnouzmha. Keza om lühüd da läm', heinkun keskmäine lämuz om +16..+18 C°. Tal'v om pit'k vilu. Vilukun keskmäine lämuz om −11 C° päivlaskmas i −14 C° päivnouzmas. Paneb sadegid 500..650 mm vodes. Lumikate venub 165−170 päiväd vodes. Vegetacijan pord vedase 130 päiväd vodes.

Londuseližed varad oma turbaz, sauvondmaterialad (savi, lete), keitandsol, mec, reskvezi.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agjan Käskusenandajan Suiman ištundsija Vologdas.

Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Oleg Aleksandrovič Kuvšinnikov radab gubernatoran vs 2011 tal'vkun 28. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo Agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad. Kaks' ezmäšt varamest da kahesa muite varamest oma hänele abhu.

Vologdan agjan parlament om üks'kodine Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 34 ezitajad videks vodeks. Andrei Nikolajevič Lucenko radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vn 2016 27. päiväspäi sügüz'kud.

Radonoigendai tobmuz om Vologdan agjan Ohjastuz. Agjan departamentad, ohjandused da radnikoičendad alištudas Ohjastusele.

Vn 2014 14. päiväl sügüz'kud valitihe gubernatorad, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižel tural (62,98% änid) da radab kahtenden strokun. Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud, se nimitase 2016−2021 voziden kucundaks.

Administrativine jagand[redaktiruida | redaktiruida purde]

Eländpunktad da kundad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe kaik om 15 lidnad agjas, 9 lidnanvuittušt žilod da 8006 küläd (niišpäi 2131 oma kaikenaigaižeta ristitištota). Kaik om 2 lidnümbrikod, 22 lidnankundad da 159 küläkundad (2017, vl 2009 oli 252 küläkundad).

Ümbrikod[redaktiruida | redaktiruida purde]

Kaik om 2 lidnümbrikod agjas da 26 municipališt rajonad (ümbrikod).

Admin. ühtnik Admin. keskuz Pind (km²)[2] Eläjiden lugu[3] Wologda numbered.png
1 Babajevon rajon Babajevo 9233,30 20021
2 Babuškinan rajon Babuškinan nimel nimitadud žilo 7760,50 11908
3 Belozerskan rajon Belozersk 5398,04 15424
17 Čagodoščan rajon Čagod 2410,19 12589
18 Čerepovecan rajon Čerepovec 7636,74 39513
5 Gräzovecan rajon Gräzovec 5025,70 33082
4 Harovskan rajon Harovsk 3563,67 14741
9 Jogidenkeskeine rajon Šuiskoje 3624,10 5625
6 Kadujan rajon Kadui 3262,62 17032
8 Kičmengan rajon Kičmengan Lidnut 7061,19 16387
7 Kirillovan rajon Kirillov 5394,19 15122
19 Kubenansun rajon Ustje 2443,94 7875
10 Nikol'skan rajon Nikol'sk 7476,71 20297
11 Nüksenican rajon Nüksenic 5167,42 8789
14 Sokolan rajon Sokol 4139,06 49416
22 Suren Ustügan rajon Sur' Ustüg 7593,87 54985
13 Sämžan rajon Sämž 3949,98 8241
12 Šeksnan rajon Šeksn 2528,51 33273
15 Tarnogan rajon Tarnogan Lidnut 5175,74 11609
16 Tot'man rajon Tot'm 8195,98 22944
20 Ustüžnan rajon Ustüžn 3558,59 17326
21 Vaškiden rajon Lipin Bor 2883,92 7035
23 Verhovažjen rajon Verhovažje 4255,47 13106
26 Vitegran rajon Vitegr 13081,69 24853
25 Vologdan rajon Vologd 4549,00 52383
24 Vožegan rajon Vožeg 5751,59 14968
B Čerepovecan lidnümbrik Čerepovec 120,94 318536
A Vologdan lidnümbrik Vologd 116,58 320605

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 202 444 ristitud[4]. Kaikiš suremb ristitišt oli 1 355 000 eläjid vl 1987. Vl 2018 kaikutte videnz' ristit seičemespäi om lidnalaine.

Kaik om vižtoštkümne lidnad agjas. Järedad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2015, surembaspäi penembha): Čerepovec (tegimišton pälidn) i Vologd (administrativine pälidn). Vl 2017 kaik oli 9 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,2% vl 2010): venälaižed — 92,5%, ukrainalaižed — 0,7%, vaugedvenälaižed — 0,3%, azerbaidžanlaižed — 0,2%, armenijalaižed — 0,2%, čiganalaižed — 0,2%, toižed rahvahad — 1,0%, rahvahuden ozutandata — 4,9%.

Erased toižed igähižed rahvahad: vepsläižed — 0,03% (412 rist.), komilaižed — 0,02% (295 rist.).

Galerei[redaktiruida | redaktiruida purde]

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Vologdan agjan Päkäskusen tekst constitution.garant.ru-saital. (ven.)
  2. Общая площадь земель по муниципальным образованиям на 2015 год: Вологодская область (Maiden ühthine pind municipaližiden ühtnikoiden mödhe vl 2015: Vologdan agj). — Rosstat (gks.ru). (ven.)
  3. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (Venälaižen Federacijan ristitišton lugu municipaližiden ühtnikoiden mödhe vl 2016 vilukun 1. päiväl). — Rosstat (gks.ru). (ven.)
  4. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Tobmuz
Toižed


Vologdan agjan lidnad
Babajevo | Belozersk | Čerepovec | Gräzovec | Harovsk | Kadnikov | Kirillov | Krasavino | Nikol'sk | Sokol | Sur' Ustüg | Tot'm | Ustüžn | Vitegr | Vologd