Tulan agj

Vikipedii
Hüpähtada: navigacii, Ecind
Tulan agj
Тульская область
Tulan agjan flag Tulan agjan znam
Tulan agjan flag Tulan agjan znam
Map of Russia - Tula Oblast.svg
Pälidn Tul
Pind

- Ühtes
- saum vezid (%).

70-nz'

25 679 km²
0,06

Eläjiden lugu

- Kaik
- Sageduz

29-nz'

1 513 570 ristitud (2015)
58,94 rist./km²

Federaline ümbrik Keskuzline
Venäman ekonomine region Keskuzline
Valdkundkel' (-keled) venäkel'
Gubernator Vladimir Gruzdev
Ohjastusen ezimez' Jurii Andrianov
Agjan Duman ezimez' Sergei Haritonov
Avtokod 71
Aigvöd UTC+3 (MSK+0)

Tulan agj (ven.: Тульская область) om Venälaižen Federacijan subjekt.

Se mülüb Federaližhe keskuzümbrikho.

Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om Tul.

Keled[redaktiruida | redaktiruida purde]

Valdkundkel' om üks'jäine — venäkel'.

Istorii[redaktiruida | redaktiruida purde]

Tulan agj om olmas vl 1937 sügüz'kun 26. päivälpäi.

Tulan agjan Päkäskuz[1] om vahvištadud vl 2015 semendkun 28. päiväl Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo päiväl da om väges möhembaižiden vajehtusidenke. Se vajehti edeližen Päkäskusen, kudamb oli vahvištadud vl 2001 kül'mkun 1. päiväl Agjan Duman ezitajil, oli allekirjutadud gubernatoral sil-žo vodel kül'mkun 12. päiväl.

Geografijan andmused[redaktiruida | redaktiruida purde]

Tulan agjan reljefan kart.

Agj röunatab Räzanin agjanke päivnouzmas, Lipeckan agjanke suvipäivnouzmas, Orelan agjanke suvipäivlaskmas, Kalugan agjanke päivlaskmas da lodehes, Moskvan agjanke pohjoižes da pohjoižpäivnouzmas. Tulan agj om mererandatoi.

Pind om 25 679 km², sidä kesken mec otab 3 370 km² (13% territorijad). Jogiden nell' videndest mülüdas Okanjogen (Kaspijan meren) basseinha. Agjan päivnouzmpolen toine videndez mülüb Don-jogen (Atlantižen valdmeren) basseinha. Kaikiš surembad vezištod oma Pronän (16,2 km²) da Šatan (12,5 km²) vezivaradimed.

Kaikiš korktemb čokkoim om Keskvenälaižen ülüden nimetoi taho Rajevo-küläs (293 m). Kaikiš pidemban Okanjogen kendäk om kaikiš madalamb sen alajoksmuses Moskvan agjan röunanno (108 m).

Klimat om ven kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +20°C, vilukun kesklämuz om -10°C, voden kesklämuz om +5°C. Paneb sadegid 575 mm vodes agjan lodehes, 470 mm — suvipäivnouzmas, pakaižetomal pordal — 70%, enamba kaiked — heinkus.

Londuseližed varad oma bur hil', turbaz, raudkivend, stronciikivend, sauvondmaterialad (mouckivi, letked, saved, sauvondgips), mec, mustma.

Tobmuz[redaktiruida | redaktiruida purde]

Agjan Duman, gubernatoran da Ohjastusen pert' Tulas.

Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. Vladimir Gruzdev radab gubernatoran vs 2011 elokun 18. päiväspäi, agjan Duman ühtnijad panihe händast radnikusele Venäman prezidentan taričendan mödhe. Tulebal aigal kaik rahvaz änestaškandeb gubernatorad videks vodeks. Gubernator märičeb agjan Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ezmäine varagubernator, Jurii Andrianov, radab Ohjastusen ezimeheks vs 2012 redukun 9. päiväspäi. Kaks' muite varagubernatorad oma gubernatorale abhu. Viž varaezimest oma Ohjastusen ezimehele abhu.

Tulan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 48 ezitajad videks vodeks. Sergei Haritonov radab Agjan Duman ezimeheks vs 2014 sügüz'kun 30. päiväspäi.

Radonoigendai tobmuz om Tulan agjan Ohjastuz. Gubernator da muite varagubernatorad ei ole Ohjastusen ühtnijad. Agjan ministrused, komitetad, ohjandused da valdkundaližed inspekcijad alištudas Ohjastusele.

Järgvaličendad Agjan Dumha oliba vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl.

Eläjad[redaktiruida | redaktiruida purde]

Vl 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 553 925 ristitud[2]. Kaikutte kahesanz' ristit kümnespäi om lidnalaine.

Agjas om ühesatoštkümne lidnad da 12 lidnanvuittušt žilod. Toine sur' lidn (enamba 100 tuh. eläjid) om Novomoskovsk, se om konurbacijas Tul-pälidnanke. Vl 2015 kaik om 15 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (94,1%), ukrainalaižed (1,0%), armenijalaižed (0,6%), totarlaižed (0,5%), azerbaidžanlaižed (0,4%), toižed — 2,1%, rahvahuden ozutandata — 1,3%.

Homaičendad[redaktiruida | redaktiruida purde]

  1. Tulan agjan Päkäskusen tekst (tulaoblduma.ru). (ven.)
  2. Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (gks.ru). (ven.)

Irdkosketused[redaktiruida | redaktiruida purde]


Tulan agjan lidnad
Aleksin | Belöv | Bogorodick | Bolohovo | Čekalin | Donskoi | Jasnogorsk | Jefremov | Kimovsk | Kirejevsk | Lipki | Novomoskovsk | Plavsk | Sovetsk | Suvorov | Ščokino | Tul | Uzlovai | Venöv