Možg

Možg
Можга (ven. i udm.)
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2024)	43,557 ristitud
Pind	31 km²
Pämez'	Erik Urazov; (keväz'ku 2023—)
Telefonkod	+7−34 139-xx-xxx
Avtokod	18
Aigvö	UTC+4 (MSK+1)

Možg (ven. i udm.: Можга) om Venäman lidn da municipaline ühtnik (lidnümbrik) Udmurtijan Tazovaldkundan suvipäivlaskmas. Sijadase Možgan rajonan keskuses, om sen administrativižeks keskuseks, ei mülü rajonha.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1835 kuti Süginskii tegim (udm.: Сюга шур, ven.: Сюгинский завод) pästamha stökoltegesid sijaližes kvarcletkespäi. Saudihe tegint Jelabugan Fedor Černov-torgovanan rahoil da tahtol.

Vozil 1924−1929 radnikžilon nimi oli Krasnii-žilo (udm.: Красной, ven.: Красный посёлок). Vl 1924 sirtihe Možgan makundan keskust sihe, sikš miše luja lämoipalo tegihe enččes keskuses — Možg-küläs (kahesas kilometras suvhe lidnaspäi). Žilo sai lidnan statusad vl 1926. Vspäi 1929 lidn nimitase nügüdläižikš Možg-külän da udmurtalaižiden rodun mödhe. Vspäi 1963 alištub tazovaldkundan tobmudele oikti.

Možgan ižandusen päsarakod oma valamiž- da räkänvastaižiden tegesiden edheotandad, metallan ümbriradmine, stökol- da plastikpakuitesen tehmine, meblin i kanctavaroiden pästand puspäi, sömtegimišt.

Geografijan andmused

Lidn sijadase Süganjogen oiktal randal tobjimalaz (udm.: Сюгы, Vätkanjogen hurapol'ne bassein), 150 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Om ümbärtud mecoil.

Matkad Iževskhasai om seičemekümne kuz' kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal vai 94 km R320-avtotedme (läbitab lidnad suvipäivnouzmas).

Tobmuz

Možg om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeližed Administracijan pämehed oma Mihail Trofimov (eloku 2018 — keväz'ku 2023), Aleksei Šišov (reduku 2015 — sulaku 2018). Lidnan Dum kogoneb 26 deputataspäi. Nadežda Vdovina radab Duman ezimehen vn 2023 uhokuspäi (radoi mugažo heinku 2019 — reduku 2020 pordol). Edeližed Duman ezimehed oma Andrei Černov (reduku 2020 — uhoku 2023), Valerii Korol'kov (reduku 2015 — heinku 2019), Andrei Krükov (radoi vn 2015 redukuhusai).

Eläjad

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 47 961 ristitud, vn 2021 — 44 345 ristitud. Kaik 49 617 eläjad oli lidnas vl 2017. Vspäi 1992 vhesai 2020 lidnan ristitišt vajehtihe 47..49 tuhad eläjid röunoiš, kaikiš suremb oli 49 841 eläjad vl 2014.

Rahvahad (vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 56,5 %, udmurtalaižed — 25,8 %, totarlaižed — 15,6 %, toižed rahvahad — 2,1 %.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' jumalanpertid^[1] oma kaičenus i saudud lidnas: Mikoi-arhangelan i Mikulai-čudonsädajan. Protestantizman severz'-se kundoid oma lidnas. Islaman pühäpert' (om saudud vll 1988−1992) i hengeline škol oma avaitud.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell'toštkümne nomeruidud päivkodid (nomer 5, 6, 8, 9, 13..15, 17..20, 22, 26, 27), seičeme keskškolad (nomer 1, 3..6, 9, 10), gimnazii nomer 8, korrekcine škol nomer 7, lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Professionaližen opendusen aluzkundad: pedagogine kolledž, agrotegimištoline kolledž, Tazovaldkundan medkolledžan Možgan filial^[2].