Mine sisu juurde

Podsolnušnik

Vikipedii-späi
Podsolnušnik
Üks'vozne podsolnušnik
Üks'vozne podsolnušnik küpsneb, Iran
Tedoklassifikacii
Valdkund: Kazmused
Palakund: Änikkazmused (Magnoliophyta)
Klass: Kaksidülehtesižed (Magnoliopsida)
Kund: Astränikoižed (Asterales)
Sugukund: Puzuänikoižed (Asteraceae)
Heim: Podsolnušnik (heim) (Helianthus)
Erik: Podsolnušnik
Latinankel'ne nimi
Heliánthus ánnuus L., 1753
Areal
Image
Kazvatand mail'mas


Sistematik
Vikierikoiš


Kuvad
Vikiaitas

ITIS 36616
NCBI 4232

Podsolnušnik vai Üks'vozne podsolnušnik (latin.: Helianthus annuus) om heinäsine kazmuz. Mülüb Puzuänikoižed-sugukundan Podsolnušnik-heimho, sen tipine erik.

Kazmuz libub nügüdläižen Meksikan suven tahondaspäi. Indejalaižed kul'tiviruihe podsolnušnikad kaks' tuhad vozid tagaz. Kazvatadas avaros mail'madme maižanduzkul'turaks-voikazmuseks tobjimalaz, samha semnid pühäsižen voin tehmižen täht. Södab semnid muite-ki, torhid i räkištadud.

Ümbrikirjutand

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

Värtmenvuitte jurišt ličeb kaks'..koume metrad süvüdehesai, se laskeb otta vet süvembiš šoiduišpäi. Podsolnušnikan ogakaz seikh om püštoiged vidhe metrhasai kortte (voisortuil 0,6..2,5 m), sarakoita tobjimalaz, pehmdanke südäimenke. Lehtesed čereduišoiš, kazdas pit'kil varzil, ned oma vihandad i südäimen forman, pilanvuiččenke röunanke. Lehtesen pind sase nell'kümnehe santimetrhasai pitte, se om sugasekaz kaičemha vet. Änikusen diametr sase 30..50 sm, siš om kahthe tuhazesai änikoid (sid' semnid) pakuižen, ruskedpakuižen vai ruskedsinižen mujun.

Kazmuz käraudab änikust i norid lehtesid päiväižele kaiken päivän aigan. Küpsnendan jäl'ghe podsolnušnik om käroutud päivnouzmha, sil-žo aigal nored lehtesed jätktas kärautas päiväižele[1].

Mail'man satuz oli 41,4 mln tonnoid vl 2014. Järedad kazvatajad (2016, enamba 5 mln tonnoid): Ukrain (13,6) i Venäma (11). Ortodoksižen hristanuskondan pühäd i NSTÜ:n selekcijan satused abutiba pühävoin da sen kazmusen populärižusele neniš maiš.

  1. Shella G. S. G., Langa A. R. G., Salea P. J. M. Quantitative measures of leaf orientation and heliotropic response in sunflower, bean, pepper and cucumber (Lehtesiden orijentacijan kvantitativižed märičendad i podsolnušnikan, bobiden, percan da kurkuiden heliotropine vastuz) // Agricultural Meteorology (Maižanduseline meteorologii) : aiglehtez. — 1974. — T. 13, no. 1. — Lpp. 25−37. (angl.) — doi:10.1016/0002-1571(74)90062-4