Mine sisu juurde

Vinmarj (heim)

Vikipedii-späi
Vinmarj
Vinmarj
Kul'turižen vinmarjan penzaz (Vitis vinifera), Francii
Tedoklassifikacii
Valdkund: Kazmused
Palakund: Änikkazmused (Magnoliophyta)
Klass: Kaksidülehtesižed (Magnoliopsida)
Kund: Vinmarjänikoižed (Vitales)
Sugukund: Vinmarjaižed (Vitaceae)
Heim: Vinmarj
Latinankel'ne nimi
Vítis L., 1753


Sistematik
Vikierikoiš


Kuvad
Vikiaitas

ITIS 28606
NCBI 3603
Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.

Vinmarj (latin.: Vitis) om äivoččiden penzhiden heim. Mülüb Vinmarjaižed-sugukundha, sen tipine heim. Kogoneb 75..80 erikospäi, om olmas kuz' gibridad, om äi erasiden erikoiden sortuid.

Heimon 44 erikod libudas Päivnouzmaižes Azijaspäi, niiden tedoiduz šingotase; 28 erikod kazdas Pohjoižamerikas. Kul'turine vinmarj (Vitis vinifera) om sätud Päivlaskmaižes Azijas (Anatolijan pol'sar', Kavkazantaguine, Iran) i Keskuzazijas (Lodehline Indii, Afganistan, Tadžikistan, Uzbekistan, Päivlaskmaine Tän'-Šan'). Sen sortud jagadas augotižlibundan koumen tahon mödhe: Päivnouzmma, Päivlaskmaine Evrop, Mustmeren randišt.

Kaik heimon erikod anttas södabid marjoid, no severz'-se erikoid ei sättugoi tehmaha vinad. Läz 20 erikod oma ottud kul'turha. Voib vastata kul'turižen vinmarjan mectunuzid toižendoid. Ned kazdas Pohjoižen mapoliškon venos i subtropižes vöiš, tahondad oma nepsad jogialangištod, mägiurad, lehtezmecad, mägiden pautked. Londuseline leviganduz ozutab ted kommertižen maižandusen (vinmarjankazvatuz) i vinan tegendan täht.

Ümbrikirjutand

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

Vinmarjan pit'kad üks'voččed varded kazdas vägevas jurištospäi, varziden aluz om puikoikaz. Hoik varz' sase 3..5 metrhasai pitte. Tabadandragad kazdas üläsol'mišpäi, änikused oma lähemba jurennoks. Lehtesed oma ünäižed vai koume- i vižpalaižed, čereduišoiš.

Henod vihandad änikod oma kogotud tophikš. Mecerikod anttas naižsugun i mužiksugun änikoid. Kul'tivuruidud erikoiden änikod oma kaks'suguižed vai naižsugun ristpölüstoitandan tarbhaičendanke. Plod om marj 1..4 semnenke. Kova semen om grušan formal, nökuiženke. Plodud kazdas tophan nägul.

Kul'turine vinmarj äikerdoičese vegetativižikš — jurdunuzil čokvezoil i toižiden erikoiden juritandoil, toižin kazmuz kadotab sortun ičendoid. Ištutadas kazmusid vinmarjžomil. Kazmuz voib eläda 50..300 vot, no eläb 10..30 vot tobjimalaz ratud lühendusen i sortuiden udištamižen tagut.

Valitud erikod

[vajehta | vajehtada lähtetekst]