Ačhoi-Martan

Ačhoi-Martan
Ачхой-Мартан (ven.)
Тӏехьа-Марта / Iашхой-Марта (čeč.)

Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2024)	31,286 ristitud
Pind	74,59 km²
Pämez'	Ibragim Madaev (kül'mku 2020—)
Telefonkod	+7−87 142-xx-xxx
Avtokod	20, 95
Aigvö	UTC+3 (MSK+0)

Ačhoi-Martan (ven.: Ачхо́й-Марта́н, čeč.: Тӏехьа-Марта / Iашхой-Марта) om Venäman lidn da lidnankund Čečenijan Tazovaldkundan päivnouzmas. Se om Ačhoi-Martanan rajonan administrativine keskuz, mülüb rajonha.

Istorii

Eziauguine Ačhoi-eländpunkt oli muretud čečenan i carin sodavägiden toran aigan vl 1840.

Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud kuti Ačhoiskoje-varmitez vl 1846, sid' Ačhoi-Martan oficialižikš. Žilo sai nimed kahten jogen mödhe: Ačho (Ačhu, čeč.: Iашхи 26 km pitte) jokseb lidnan päivnouzmaižeks röunaks, Fortang-jogi (čeč.: Марта (Фарта) 69 km pitte, ven.: Фортанга) läbitab lidnan keskuzpalad. Rahvahan deportacijan aigan žilon nimituz oli Novosel'skoje vll 1944−1957, sid' pördihe endišt nimed. Žilo sai lidnan statusad vn 2023 6. päiväl uhokud, edel se oli tazovaldkundan kaikiš järedambaks külähižeks eländpunktaks.

Ačhoi-Martan šingotase torguindan keskusil, plasmassan tegimel, sauvondmaterialiden järedal bazal i tehmižel (raudprofil', iknad, uksed), meblin edheotandal, konditerižiden tegesiden pästandal, semniden ümbriradmižen tegimel. Valdkundaline maižandusen edheotand om otnus villänkul'turoiden, saduiden i kabjživatišton kazvatushe.

Geografijan andmused

Rajoniden da niiden keskusiden sijaduz tazovaldkundas vn 2020 kartal

Ačhoi-Martanan rajonan sijaduz tazovaldkundas vn 2020 kartal

Lidn sijadase rajonan pohjoižpalan päivlaskmas, Kavkazan ezimägištol, 247 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Nohčiin-Kort-mägi om lidnan suves.

Matkad Grozniihasai om koumekümne kuz' kilometrad päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 49 km avtoteidme, «Kavkaz»-avtotrass mäneb kudes kilometras pohjoižhe. Lähembaine lidn om Urus-Martan 21 km päivnouzmha orhal vai 23 km avtotedme.

Tobmuz

Ačhoi-Martanan lidnankund rajonas vn 2020 kartal

Ačhoi-Martan om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 74,59 km², sen ližaks kaik rajonan suvipala alištub lidnan tobmudele.

Edeline Ačhoi-Martanan küläkundan Administracijan pämez' om Mohadi Hačukaev (heinku 2019 — kül'mku 2020). Ačhoi-Martanan küläkundan Deputatoiden nevondkund om olmas.

Eläjad

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eländpunktan eläjiden lugu oli 20 172 ristitud, vn 2021 — 30 739 ristitud. Vl 2017 sen aigan žilon ristitišt oli 23 282 eläjad, rajonan nelländez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Rahvahad (2010): čečenalaižed — 99,7 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 0,3 %.

Islaman pämečet' Batal-Hadži Belhoroev-šeihan nimed (voib mülütada viž tuhad uskojid) om letud lidnas vll 2013−2014.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' järedad nimitadud päivkodid, Ačhoi-Martanan aluzškol, ühesa keskškolad (nomer 1..9), rajonan lapsiden sädamižen pert', rajonan čomamahtoiden škol, rajonan sportškol nomer 1, olimpižen varan sportškol boksas Turpal-Ali Kukaevan nimed, fizkul'turine Akhmat-sportkompleks (boks, üks'borcuindad).

Privatine Ačhoi-Martanan kolledž om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.

Galerei

• 
  Fortang-jogen randird sildaspäi (2018, čeč.: Марта)
• 
  Pämečet', vn 2018 nägu
• 
  Uudimiden lauk vl 2018
• 
  Kul'turkeskuz (2018)
• 
  Keskškol nomer 5 vl 2018

Irdkosketused

• Lidnankundan oficialine sait (amartanchr.ru). (ven.)
• Lidnan i rajonan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (achkhoy-martan.ru). (ven.)