Mine sisu juurde

Lambaz

Vikipedii-späi
Lambaz
Lambaz
Lambaz
Tedoklassifikacii
Valdkund: Živatad
Tip: Sel'gjäntkeižed (Chordata)
Klass: Imetaiživatad (Mammalia)
Heimkund: Šorpkabjaižed (Artiodactyla)
Sugukund: Pall'azsar'vižed (Bovidae)
Heim: Oinhad (Ovis)
Erik: Lambaz
Latinankel'ne nimi
Ovis aries (Linnaeus, 1758)


Sistematik
Vikierikoiš


Kuvad
Vikiaitas

ITIS 552475
NCBI 9940

Lambaz (latin.: Ovis aries) om kabjživat, mülütadas Pall'azsar'vižed-sugukundha (Bovidae).

Lambhan ižač om bošak, vai oinaz. Lambhanpoigaine om vodn (vodnaz, cikuine).

Vl 2013 kaik oli 1 172 mln lambhid mail'mas. Valdkundad järedanke lambazvodindanke: Kitai — 185 mln lambhid, Avstralii — 89 mln, Indii — 75 mln, Sudan — 52 mln, Iran — 50 mln, Nigerii — 39 mln, Sur' Britanii — 33 mln, Uz' Zelandii — 30 mln.

Kaik enamba mi kaht sadad lambhan suguid om sätud mail'mas.

Ümbrikirjutand

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

Živat om kodikoittud nügüdläižen Turkanman, Sirijan i Irakan territorijoil kahesa tuhad vozid tagaz vai sen amuižemb[1].

Täuz'kaznuded ižačud oleldas 70..160 kg (rekord 247,2 kg), emäčud 45..100 kg. Ižačud oma sar'vekahad tobjimalaz, emäčuil voib olda penid sar'vid. Sägun korktuz om 55..100 sm, hibjan piduz — 60..110 sm. Kandand vedase viž kud. Elädas 10..12 vodhesai.

Lambaz om märehživat, otab sötkeks heinäsižid kazmusid, ei navedi karktoid heinid.

Kävutadas villad karvaspäi (enamba, mi miččen taht toižen živatan), lihad, maidod (tehmaha brinzad), razvad (kulinarine razv) i ket. Ottas kaclendtegoihe model'organizmikš (oz., Dolli-lambhaine — ezmäine kloniruidud imetaiživat).

Lambhan mel'kuva kävutase äjiš kul'turoiš, lapsiden pajoiš, runoiš i mul'tfil'miš kut kaičematoi da dropk živat. Vastkarin, mecoinhan mel'kuva edestab mehestusekast da vägevad živatad. Lambhad oliba paksuikš andoikš religijan verotegoiš.

Lambhaze sidodud vepsän tärtused

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
  • Baši-baši, čke-čke — sanad kucumha lambhid.
  • Keričimed — raudad lambhid keričemha.
  • Kezi — lambaznahk.
  • Lambazlävä — sauvuz lambhid pidamha.
  • Lambaznik — lambhiden pidai.
  • Tal'vill — keritud kevädel lambazvill.

Lambhaze sidodud vepsän muštatišed da ozoitesed

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
  • Armaz kuti hahk lambaz verhas läväs.
  • Sindai ei kerikoi, ka ala bäläida. (ku ei küzugoi, ka ole vaitti)
  • Iče Timoi karvakaz, kauhtanaine villakaz. (lambaz)
  1. Merpert N. Ja., Munčaev R. M. Раннеземледельческие поселения Северной Месопотамии (Pohjoižmesopotamijan aigaližiden manradajiden eländkundad) // Советская археология (Nevondkundaline arheologii-aiglehtez), 1971, № 3. (ven.)