Vesprem (lidn)

Vesprem
Veszprém

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Mad'jaranma
Eläjiden lugu (2025)	55,118 ristitud
Pind	126,9 km²
Pämez'	Djula Porga (reduku 2010—, Porga Gyula)
Telefonkod	+36−88
Aigvö	tal'vel UTC+1, kezal UTC+2

Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.

Lidnan kart (2010)

Vesprem (mad'j.: Veszprém, saks.: Weißbrunn, sloven.: Belomost, slovak.: Vesprím) om lidn Mad'jaranman päivlaskmas. Se om ühtennimižen agjan administrativižeks keskuseks da palaks.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud zamkaks kall'on (kukhan) päl, frankalaižil ezimeletaden Karl I Sur'-kunigahan aigan (8.-9. voz'sadad) Bela III-ruhtinasen aigkirjan mödhe. Mad'jaralaižed tuliba regionha i sauvoiba lidnust Ištvan I Pühä-kunigahan aigan (10. i 11. voz'sadan röun). Vesprem kändihe ühteks ezmäižiš Mad'jaranman lidnoišpäi episkopkafedranke vl 1009. Lidnan episkopad vencaiba valdkundan kunigahiden akoid kunigaznaižikš. Avstrijan sodamehed mureniba lidnusen seinid vl 1706.

Vesprem šingotase mašinansauvomižen äjil edheotandoil (avtopalad, instrumentad), elektroladimišton pästandal medicinan täht, logistikan keskusil.

Geografijan andmused

Lidnan sijaduz agjas i valdkundas (2017)

Lidn sijadase agjan päivnouzmas, seičemel nimitadud kukhal, Šed-jogen randoil (mad'j.: Séd 70 km pitte), vižtoštkümnes kilometras lodeheze Balaton-järven randišton pohjoižagjaspäi.

Matkad Budapešthasai om 110 km pohjoižpäivnouzmha avtotedme vai kaks' časud jonusel.

Eläjad

Vn 2011 Mad'jaranman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 61 721 ristitud, agjan kudendez, vn 2022 — 55 910 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 63 867 eläjad vl 1990.

Rahvahad (2011): mad'jaralaižed — 83,9 %, saksalaižed — 2,4 %, čiganalaižed — 0,7 %, toižed rahvahad — 13 %.

Religijan mödhe (vn 2011 rahvahanlugemine) lidnalaižiden 38,9 % oliba riman katolikad, 0,3 % — grekan katolikad, 7 % — kal'vinistad, 2,1 % — lüteranad, 20,6 % — religijatomad, 31,1 % — toižed uskojad vai vastuseta.

Lidnan tobmuden pämez' om burgomistr (mad'j.: polgármester). Edeližed lidnan pämehed oma Janoš Debrečeni (Debreczenyi János, 2006 — reduku 2010), Laslo Dioši (Dióssy László, 1990−2006).

Galerei

• 
  Vespreman zamk lidnan vanhas palas (2014)
• 
  Lidnan tobmuden sauvuz (2005)
• 
  Ph. Mikoi-arhangelan päjumalanpert' (katoline, 18. voz'sada) ph. Stroican torgul, vn 2023 nägu
• 
  Vespreman agjan kirjišt (vn 2004 olend)

Irdkosketused

• Lidnan tobmuden oficialine sait (veszprem.hu). (mad'j.) (+ (angl.) (saks.) (fr.) matknikoiden täht)