Valuikad

Valuikad
Валуйки

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2021)	33,032 ristitud
Pind	34 km²
Telefonkod	+7−47 236-xx-xxx
Avtokod	31
Aigvö	UTC+3 (MSK+0)

Valuikad (ven.: Валу́йки) om Venäman lidn da raudtesol'm Belgorodan agjan suvipäivnouzmas. Se om Valuikan lidnümbrikon (edel vn 2018 sulakud — rajonan) administrativižeks keskuseks da palaks.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1593 kuti röunlidnuz, nimitihe Valui-jogen mödhe. Udessaudihe sidä koume kerdad, jäl'gmäine tatarlaižiden lond suvespäi oli vl 1713. Valuikad sai lidnan statusad vl 1797.

Valuikad oma maižanduzrajonan keskuseks, šingotasoiš raudten (sortiruindstancii) i sömtegimišton (saharan tegim, pühävoitegim, maidtegim, konservtegim, lihakombinat) edheotandoil, mugažo savičun tegim radab.

Geografijan andmused

Valuikan ümbrikon sijaduz agjas vn 2010 kartal

Lidn sijadase ümbrikon keskuzpalan päivnouzmas, Oskol-jogen (ven.: Оскол, Severskii Doncan ližajogi) hural randpolel da sen huran Valui-ližajogen randoil, 90 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Matkad Ukrainan röunhasai om kümne kilometrad suvipäivnouzmha orhal (Luganskan agj) vai 30 km suvipäivlaskmha kaikil teil (Har'kovan agj), Belgorodhasai om 115 km lodeheze orhal vai 148 km avtotedme Šebekinon kal't. Lähembaine lidn om Aleksejevk 60 km pohjoižpäivnouzmha raudtedme, Ukrainan lidn — Kupänsk (Har'kovan agj) 70 km suvipäivlaskmha.

Tobmuz

Uz' Simonovk- i Agoševk-žilod da Kuznecovk-futor mülüiba lidnankundha Valuikan ližaks. Lidnankundan pind oli 42,94 km².

Lidnankundan Administracii om likvidiruidud vn 2019 kül'mkule. Sergei Kolpakov radoi sen jäl'gmäižen pämehen (heinku 2016 — reduku 2018).

Eläjad

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 35 322 ristitud, lidnankundan — 35 799 ristitud, rajonan pol'. Vl 2017 kaik 34 679 ristitud elihe lidnas i 35 112 ristitud kaikes lidnankundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 35,8..35,9 tuhad eläjid vll 2000 i 2003−2008.

Ortodoksižen hristanuskondan kuz' pühäpertid oma avaitud: ph. Mikulai-čudonsädajan kafedraline päjumalanpert' (1840), Joann Kuldansun i Gennadii Car'lidnalaižen jumalanpertid, Valuikan Jumalanmaman Emäganpäivän mez'jumalankodi ph. Mikulai-čudonsädajan päjumalanpertinke (letihe vll 1906−1913) i kahtenke jumalanpertinke. Lidn om Valuikan eparhijan keskuz.

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad. Valuikan industrialine tehnikum i kolledž (pedagogine i medicinine palakundad) oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

Galerei

• 
  Valuikan istoriž-čomamahtoine muzei (2012)
• 
  Ph. Mikulai-čudonsädajan päjumalanpert' (1906−1913) mez'jumalankodiš, vn 2012 nägu
• 
  Pühävointegim vl 2020
• 
  Kul'turkeskuz Soclidnut-rajonas (2019)
• 
  Valuikad-päraudtestancijan sauvuz vl 2019

Irdkosketused

• Valuikad-lidnan da sen municipaližen ümbrikon tobmuden sait (valujskij-r31.gosweb.gosuslugi.ru). (ven.)
• Valuikan istoriž-čomamahtoižen muzejan sait (valmuseum.ru). (ven.)