Tantal

Tantal

Tantal (Ta) om 73nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om videnden gruppan laptalagruppas, tabluden kudendes periodas. Tantal om levitadud londuses keskmäras, sidä ei voi löuta joudjas olendas. Se om jüged kova hahk metall.

Avaidusen istorii

Tantalan avaiži vl. 1802 ročilaine himik A. Ekeberg.

Puhtast metallišt tantalad sai ezmäižen kerdan vl. 1903 germanijalaine himik V. Bol'ten.

Löudmižsijad

Kaikiš järedambad tantalan löudmižsijad oma Francijas, Egiptas, Tailandas da Kitajas. Kaikiš suremb mail'man löudmižsija om Grinbušas (Avstralii).

Toižed löudmižsijad oma Mozambikas, Avstralijas da Nigerijas.

Nimen sündund

Tantal sai ičeze nimen amuižgrekan mifologijan Tantal-vägimehen mödhe.

Fizižed ičendad

Tantalan om lujas korged suladandlämuz da kehundlämuz, no se om mugažo lujas plastine. Puhthan tantalan muju om hahk.

Himižed ičendad

Tantal ei ole aktivine normaližiš arvoimižiš, il'mas muigotub, ku lämuz om korktemb 280° C, i siloi se katase Ta₂O₅-oksidan kaičendhel'pkel; se reagiruib galogenidenke, ku lämuz om korktemb 250° C. Ku se lämbitadas, reagiruib elementoidenke С, В, Si, P, Se, Те; substancijoidenke: Н₂О, СО, СО₂, NO, HCl, H₂S.

Tantal om lujas seižui mugliden da muiktusiden painust vaste.

Kävutamine

Tantal kävutadas metallurgijas, atomenergetikas, elektotehnikas, elektronikas. Se om mugažo juvelirine metall.

Irdkosketused

• Tantal «Webelements»-saital
• Tantalan polhe "Himižiden elementoiden populärižes kirjištos" (venäkelel)

Ühthižed andmused

Atommass - 180,9479. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) - 16,654 g/sm³. Suladandlämuz - 3014 K. Kehundlämuz - 5698 K.