Nerüngri

Nerüngri
Нерюнгри (ven.)
Нүөрүҥгүрү (jakut.)

Lidnanznam
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2023)	53,526 ristitud
Pind	36,76 km²
Pämez'	Il'ja Gudošnik (sügüz'ku 2022—, Илья Гудошник)
Telefonkod	+7−41 147-xx-xxx
Avtokod	14
Aigvö	UTC+9 (MSK+6)

Ugol'nai-raudtestancii i industrialine park vl 2017

Nerüngri (ven.: Не́рюнгри, jakut.: Нүөрүҥгүрү, evenk.: Ньируунгра evenkan Нерунӈа-nimitusespäi «harjuzjogi») om Venäman lidn da lidnankund Saha Tazovaldkundan suves. Se om kahtenz' surtte lidn tazovaldkundas, Nerüngrin rajonan administrativine keskuz da pala.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1952 kangazpertil ühtennimižen jogen randal tedištamha kivihilen löudmižsijid. Vl 1975 formiruihe Suvijakutijan territoriališt tegimištkompleksad, Nerüngri-žilo sai lidnan statusad i zavottihe sauda Baikalan-Amuran raudted. Saudihe raudtestancijad vl 1984.

Sadas da ümbriratas kivihil't tähäsai. Nerüngri šingotase mugažo hil'koncentratan küllästamižtegimel, kaivuztehnikan kohendusen tegimel, Nerüngrin GRES:al, lindfabrikal, kahtel tipografijal. Pertinsauvondan kombinat i maidtegim radoiba ende, nevondkundaližel aigal.

Geografijan andmused

Lidnan sijaduz rajonas i tazovaldkundas vn 2007 kartal

Lidn sijadase rajonan päivlaskmaižen palan suves, taigan rajonas, Čul'man-jogen oiktal randal (Lenan bassein), Stanovoi-mägisel'gan pohjoižen ezimägišton pautkil, 800..850 m korktusil valdmeren pindan päl.

Matkad Jakutskhasai 820 km pohjoižhe «Len»-avtotedme, raudtel Alabestäh-stancijhasai vastrandal Jakutskha kacten om 799 km. Lähembaine lidn om Tind (Amuran agj) 168 km suvhe orhal, 210 km avtol vai raudtedme.

Klimat om kontinentaline, tal'v oleleb sorav da kuiv. Voden keskmäine lämuz om −6,9 C°, kezakun-elokun +13..+16 C°, tal'vkun-uhokun −25..−30 C°. Ekstremumad oma −61 C° i +34 C°. Paneb sadegid 583 mm vodes, enamba kezakus-sügüz'kus (79..108 mm kus), vähemba tal'vkus-keväz'kus (12..16 mm kus). Il'man vozne keskmäine nepsuz om 73 %.

Tobmuz

Nerüngri om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks.

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Leonid Oleinik (2012 — sügüz'ku 2022). Lidnan Deputatoiden nevondkundan ezimez' om Julija Gnilickaja vn 2022 redukuspäi.

Eläjad

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 61 747 ristitud, rajonan ristitišton koume nelländest, vn 2021 — 53 409 ristitud. Kaik 57 247 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 76 700 eläjad vl 1996.

Rahvahad (enamba 0,2 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 79,7 %, ukrainalaižed — 6,3 %, jakutalaižed — 2,5 %, totarlaižed — 2,0 %, burätalaižed — 1,9 %, evenkalaižed — 1,4 %, uzbekalaižed — 0,4 %, kirgizlaižed — 0,3 %, evenalaižed (ende lamutalaižed) — 0,2 %, armenijalaižed — 0,2 %, toižed rahvahad — 5,1 %.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: Jumalanmaman Kazanin jumalaižen jumalanpert' (om saudud vll 1992−1993) i Raštvoiden časoun' (letihe vll 2007−2009). Islaman pämečetin sauvomine tuleb lophu (2022).

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad, gimnazii, muzikškol, horan škol, čomamahtoine skol, lapsiden da norišton üks'borcuindoiden Erel-sportškol.

Suvijakutijan tehnologine kolledž i Pohjoižpäivnouzmaižen federaližen universitetan (Jakutsk) filial oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš. «Sibgiprošaht»-tedoinstitutan (Novosibirsk) filial sijadase täs.

Galerei

• 
  Administracijan sauvuz Leninan torgul (2017)
• 
  Jumalanmaman Kazanin jumalaižen pühäpert', vn 2008 nägu
• 
  Tehnine institut (2017, Pohjoižpäivnouzmaižen federaližen universitetan filial)
• 
  Gornäk-stadion (2017, «Kaivai»)
• 
  Nerüngri-Passažirskai-päraudtestancijan sauvuz vl 2017

Lidnan öline ühthine nägu (2013)

Irdkosketused

• Municipaližen «Nerüngri-lidn»-ühtnikan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (nerungri.sakha.gov.ru). (ven.) (jakut.)