Alalomov

Alalomov
Нижний Ломов
Lidnanznam;	Flag;
Valdkund	Venäma
Eläjiden lugu (2025)	19,864 ristitud
Pind	14,5 km²
Pämez'	Viktor Skomorohov; (2005−2006,; sügüz'ku 2019—)
Telefonkod	+7−84 154-xx-xxx
Avtokod	58
Aigvö	UTC+3 (MSK+0)

Alalomov (ven.: Ни́жний Ломо́в, erz.: Ало Ломонь) om Venäman lidn da lidnankund Penzan agjan lodehes. Se om Alalomovan rajonan administrativižeks keskuseks da palaks.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1636 nügüdläiženke nimitusenke kuti lidnuz kaičemha tahondad i bradindsijad Kriman da Kubanin tatarlaižid vaste. Toine lähine mugoine lidnuz sijazihe Ülälomov-žilos, kümnes kilometras suvipäivlaskmha ülezjogen. Alalomov šingotihe jarmankal 18. i 19. voz'sadal. Se sai makundan lidnan statusad vl 1780.

Raudtesarak tuli lidnha vl 1927. Šostkan elektromehanine tegim oli evakuiruridud lidnha Toižen mail'man sodan aigan.

Alalomov šingotase elektromehanižel tegimel (šlibakod, metallan ümbriradmine)^[1], fanerantegimel, sömtegimištol (leibtegim, vintegim).

Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Lomovk-jogen hural randal tobjimalaz (ven.: Ломовка / Ломов 74 km pitte, Mokšan üläjoksmusen hura ližajogi), 170 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaik koume sildad ühtenzoittas jogen randoid.

Matkad Mordovijan Tazovaldkundhasai om koumekümne viž kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal, Penzhasai om 95 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal, 110 km avtotel vai raudtel. Lähembaižed lidnad oma Kamenk 46 km suvipäivnouzmha orhal, 73 km avtotedme vai raudtedme, Spassk 55 km lodeheze orhal vai 59 km avtotedme, Kovilkino i Insar (molembad oma Mordovijas) 60 km pohjoižpäivnouzmha orhal. «Penz — Räzan'»-avtote ümbärdab lidnad pohjoižpäivnouzmaspäi. Sarakon lopstancii «Penz — Tul»-raudtekeskustaspäi. Alalomov-raudtestancii radab lidnan suves, jogen oiktal randpolel.

Tobmuz

Alalomov om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 14,5 km².

Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Ezitajiden suiman ezimez'. Viktor Skomorohov radab lidnan suiman ezimehen vn 2019 sügüz'kuspäi, oti sidä-žo radnikust vll 2005−2006. Lidnankundan Administracijan pämez' om Vitalii Gudkov vn 2025 kül'mkuspäi. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Vladimir Tolstunov (sügüz'ku 2019 — sügüz'ku 2025).

Eläjad

Vl 1939 lidnan ristitišt oli 8,106 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 22,678 ristitud, rajonan viž ühesandest, vn 2021 — 20,421 ristitud. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 21,189 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 26..27 tuhad eläjid vll 1989−2001 (27,400 rist. vl 1992).

Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): venälaižed — 98,6 %, toižed rahvahad — 1,4 %.

Ortodoksižen hristanuskondan Jumalanmaman Emäganpäivän naižjumalankodi^[2] om udessündutadud lidnan päivnouzmas. Jumalanmaman Kazanin jumalaižen mez'jumalankodi^[3] om avaitud kahtes kilometras päivlaskmha lidnaspäi Norovk-žilos.

Openduz

Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' nomeruidud päivkodid (nomer 2, 8, 9, 11), koume keskškolad (nomer 1, 2, 4), škol-internat openikoiden täht adaptiruidud openduzprogramiden mödhe, Alalomovan rajonan lapsiden sädamižen keskuz, rajonan čomamahtoiden škol, rajonan lapsiden da norišton sportškol.

Alalomovan äiprofil'ne tehnikum^[4] om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.